Trước cửa quán ăn gia đình có hai cây thân gỗ lá rộng, trên cành treo một sợi dây, buộc một chuỗi lồng đèn vải nhung.

Những chiếc lồng đèn xếp thành hàng, bảng hiệu sáng rực trong đêm trăng, chữ đen trên nền đỏ viết: gà nướng, cừu nướng, giò heo.

Mùi cơm canh thơm lừng nhưng bóng người lại thưa thớt.

Khương Cẩm Niên đi men theo một con đường rải sỏi, bước vào cửa quán. Ánh đèn rọi sáng, giấy dán tường xung quanh đã phai màu. Trong quán bày bảy cái bàn bát tiên, góc phòng đặt một chiếc tủ lạnh kiểu cũ, khi hoạt động phát ra mấy tiếng tiếng ong ong khó nhận biết.

Chủ quán là một cặp vợ chồng trung niên đang bận rộn lấy thức ăn từ tủ lạnh ra.

Con của họ ngồi ở cái bàn bên cạnh, cúi người cầm bút, nằm sấp trên bàn làm bài tập. Cách đứa trẻ không xa là vài người công nhân vừa tan ca ngồi cùng nhau, khui ba chai bia, uống say sưa, mặt đỏ bừng.

Một người công nhân nói: “Qua cái thời mới cưới quấn quýt, tao chẳng muốn về nhà nữa. Vợ tao suốt ngày cãi nhau với tao, giục này giục nọ, thúc mua nhà, nói người này có nhà, người kia có xe…”

Người bên cạnh chen vào: “Mày đã tốn bao nhiêu tiền sính lễ rồi?”

“Ba vạn sáu ngàn sáu,” người đó đáp, “với một sợi dây chuyền vàng.”

Gian ngoài và nhà bếp chỉ cách nhau một cánh cửa.

Ông chủ cầm xẻng xào khoai tây chua ngọt, mùi tỏi nồng nặc bay tới khiến Khương Cẩm Niên hắt hơi liên tục. Bà chủ bưng trà rót nước cho họ, còn hỏi một câu: “Có gọi món luôn không?” Nói xong, bà dùng một chiếc giẻ lau tay. Móng tay của bà bị xước măng rô, kẽ tay hằn mấy nếp nhăn vàng sạm. Những chi tiết vụn vặt này đều bị Cao Đông Sơn để ý.

Anh ta nhanh tay giật lấy chiếc cốc của Khương Cẩm Niên, hất hết nước trà trong đó xuống nền xi măng.

Khương Cẩm Niên sững sờ: “Anh làm gì vậy?”

Cao Đông Sơn cầm ấm sứ, rót trà lại cho cô: “Cốc phải tráng qua mới sạch.”

Khương Cẩm Niên hiểu ý tốt của anh ta.

Cô kéo menu ra, hỏi anh ta: “Anh muốn ăn gì?” Cô tự gọi một bát cơm trộn cà chua trứng rồi nói: “Sức ăn của nam giới các anh chắc lớn hơn, vị nhà tôi ấy, cả bữa trưa và bữa tối đều ăn được khá nhiều.”

Cô nói rất tự nhiên.

Cao Đông Sơn cười hỏi: “Vị nhà cô có thường xuyên tập thể hình không?”

“Có, ngày nào anh ấy cũng kiên trì tập luyện,” Khương Cẩm Niên tiết lộ, “Dù sao thì sức khỏe vẫn là quan trọng nhất mà.”

Cô chống khuỷu tay trái lên bàn đỡ cằm, nhớ lại cảnh Phó Thừa Lâm tập luyện tại nhà. Mồ hôi trượt xuống theo đường nét cơ bắp anh, ánh lên cảm giác khỏe khoắn. Thỉnh thoảng Khương Cẩm Niên lại ngồi một bên ngắm nhìn rồi giúp anh lau mồ hôi, sau đó anh đa phần sẽ kéo cô đi tắm cùng.

Khương Cẩm Niên bất giác thất thần.

Cao Đông Sơn gật đầu, sau đó gọi món: “Dưa góp, trứng xào ớt xanh, nửa con gà nướng… năm xiên mực nướng, cảm ơn.”

Bà chủ ghi lại, cầm chiếc giẻ đi vào bếp. Những người đàn ông ở bàn bên cạnh chặn bà lại, bảo muốn thêm bia, mấy người bắt đầu nói tiếng địa phương, mỗi người một câu rất vui vẻ. Khương Cẩm Niên nghe như vịt nghe sấm, trái lại Cao Đông Sơn lại hiểu được đoạn hội thoại của họ.

Cao Đông Sơn uống nước trà mang theo, trầm giọng nói với Khương Cẩm Niên: “Họ đang hỏi bà chủ việc kinh doanh của tiệm cơm có tốt không. Bà chủ nói không được như trước nữa, còn có khách quen còn ghi nợ. Mấy người đó mới nói, tích đủ tiền sẽ nghỉ việc để mở quán ăn, dù mệt nhưng vẫn tốt hơn việc làm theo ca.”

Khương Cẩm Niên chú ý vào hai chữ: “Ghi nợ?”

Cao Đông Sơn cười: “Buôn bán nhỏ mà, phải giữ chân khách quen.”

Khương Cẩm Niên suy nghĩ vài giây, nói: “Tôi muốn bắt chuyện với họ.”

Cao Đông Sơn ngăn cô lại: “Đừng.”

Khương Cẩm Niên không nghe. Cô ngồi tại chỗ, cất tiếng chào.

Cái bàn bát tiên bên cạnh bị một người đàn ông đẩy nhẹ. Chân bàn ma sát trên sàn nhà, phát ra tiếng “két két”. Người đàn ông nhấc một chai bia đưa lên miệng, tu ừng ực hơn nửa chai. Anh ta nhìn Khương Cẩm Niên một cái, quay đầu cười rồi lại nhìn cô chằm chằm, hỏi: “Từ tỉnh khác tới à?”

“Tôi đến phỏng vấn vị trí… thư ký hành chính của công ty mấy anh,” Khương Cẩm Niên nói bừa một chức vụ, “Tôi thấy quảng cáo tuyển dụng trên mạng. Bên này chuyên sản xuất sản phẩm thủy lực (*) cao cấp phải không? Tôi chỉ biết có vậy thôi, tôi muốn tìm một công việc ổn định một chút.”

(*) Sản phẩm thủy lực là tên gọi chung chỉ các thiết bị, linh kiện tạo thành hệ thống thủy lực, bao gồm các loại chính như bơm thủy lực, van thủy lực, xi lanh thủy lực, motor thủy lực, bộ nguồn thủy lực, bộ lọc dầu, bình tích áp, ống và các phụ kiện kết nối. Các sản phẩm này được sử dụng để biến đổi năng lượng thủy lực (dầu thủy lực dưới áp suất) thành cơ năng, giúp các máy móc và dây chuyền vận hành.

Cô ấy đang nói dối đấy! Cao Đông Sơn thầm nghĩ.

Cao Đông Sơn hơi trầm tư, đảo mắt sang phải, dùng tầm nhìn ngoại vi (*) liếc nhìn Khương Cẩm Niên.

(*) Tầm nhìn ngoại vi, hay còn gọi là tầm nhìn gián tiếp, là khả năng thấy những vật thể ở bên ngoài phạm vi nhìn thẳng trước mặt mà không cần quay đầu hoặc di chuyển mắt. Khác với tầm nhìn chính diện cho phép chúng ta thấy mọi thứ ở phía trước, thị lực ngoại vi lại giúp nhận biết những gì xảy ra ở bên trái, phải, trên và dưới, tạo nên một bức tranh toàn cảnh.

Cô ăn mặc giản dị, nói chuyện tự nhiên, khiến người ta không thể nghi ngờ.

Khói dầu nhạt màu thoát ra khỏi nhà bếp, luồn qua khe cửa sổ, tràn vào trong gian phòng. Ông chủ đang xào ớt xanh.

Còn bà chủ bưng một đĩa dưa góp và cơm trộn cà chua trứng đặt trước mặt Khương Cẩm Niên, còn lặng lẽ dùng nước sôi tráng đũa và bát cho họ.

Khương Cẩm Niên nếm một miếng, tấm tắc khen: “Ngon quá, cảm ơn ạ.”

Người đàn ông vừa bắt chuyện với cô đi đến gần, tự nhiên ngồi đối diện cô rồi hỏi: “Nhà cô tỉnh thành nào vậy?” Anh ta chỉ vào Cao Đông Sơn, cười cợt thăm dò: “Đây là chồng cô à?” Khương Cẩm Niên chưa kịp trả lời, Cao Đông Sơn đã vội vàng thanh minh: “Làm gì có ạ.” như thể Khương Cẩm Niên là hồng nhanh họa thủy, chỉ cần dính líu một chút thôi là tiền đồ của Cao Đông Sơn sẽ lập tức gặp nguy.

Phản ứng của anh ta là một thói quen.

La Hạm tuyệt đối không cho phép phát sinh tình yêu công sở. Chị thường nhấn mạnh trong nhóm: Mọi người làm bạn thì được, nhưng muốn tiến xa hơn thì phải suy nghĩ cho kỹ vì một trong hai người sẽ phải từ chức. Nếu người kia không chịu từ chức vì bạn thì chứng tỏ người ta không yêu bạn, thế thì yêu đương làm gì? Thà tập trung vào nâng cao hiệu suất công việc còn hơn.

Những lời này của La Hạm đã dập tắt phần lớn ảo tưởng của nhân viên.

Bao gồm cả Cao Đông Sơn.

Anh ta cầm một xiên mực nướng lên, không mấy khó chịu mà nhai nuốt. Quán nêm nếm khá nhiều muối và nước tương, anh ta vốn ăn nhạt, cắn vài miếng đã mất hứng, ngồi nghe Khương Cẩm Niên và người đàn ông kia nói chuyện phiếm.

Người đàn ông đó hỏi: “Cô tìm việc hành chính hay thư ký thế?”

Cao Đông Sơn thầm giới thiệu trong lòng: “Cô ấy làm ở quỹ đầu tư.”

Khương Cẩm Niên lại trả lời: “Công ty mấy anh có ngũ bảo nhất kim (*) không? Làm hành chính hay thư ký cũng không khác nhau mấy, thế nào cũng được mà, tôi có thể học từ đầu. Gia đình muốn chúng tôi tìm một công việc ổn định. Giá nhà ở thành phố cao lắm, giá nhà ở đây rẻ hơn, vay tiền cũng có thể mua được.”

(*) Ngũ bảo nhất kim là thuật ngữ chung ở Trung Quốc chỉ năm loại bảo hiểm xã hội và quỹ nhà ở mà người lao động được hưởng.

“Ngũ bảo” bao gồm: Bảo hiểm hưu trí, Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm thất nghiệp, Bảo hiểm tai nạn lao động, và Bảo hiểm sinh sản.

“Nhất kim” là Quỹ nhà ở – là quỹ tiết kiệm dài hạn dành cho việc mua, xây dựng, sửa chữa nhà ở, hoặc thuê nhà. Người lao động và công ty cùng đóng góp vào quỹ này.

Người đàn ông chế giễu: “Cô mà còn phải tìm việc à?”

Khương Cẩm Niên cười mỉm, trên mặt không có vẻ gì là xấu hổ hay giận dữ.

Người đàn ông đẩy chai nước tương ra, rướn người về phía trước, hỏi cô: “Nhà cô giục cô tìm việc, thế có giục cô tìm người yêu không? Ở tỉnh thành đó có thịnh hành chuyện xem mắt không?”

Người đàn ông đó nhận lấy tép tỏi, cắn một miếng như ăn vặt, quan tâm hỏi: “Cô ấy là em gái anh à? Em ruột?”

Cao Đông Sơn nhún vai: “Đúng vậy.”

Người đàn ông nghi ngờ: “Hai người trông không giống nhau, sao cô ấy lại xinh xắn thế?”

Cao Đông Sơn nói dối trơn tru: “Tôi giống bố.”

Ban đầu anh ta không định bịa chuyện.

Nhưng anh ta không thể thẳng thắn thừa nhận với người ta: Tôi và Khương Cẩm Niên là đồng nghiệp. Việc của chúng tôi là điều tra cổ phiếu, hôm nay đặc biệt đến đây để kiểm tra tình hình hoạt động của công ty mấy anh.

Tuy nhiên, người đàn ông đó lại tin là thật, trong lòng vô cớ ngứa ngáy. Anh ta dùng đế giày cọ nhẹ xuống sàn, tay gác lên mép bàn, không ngừng bắt chuyện với Cao Đông Sơn. Rất nhanh, hai người đã xưng huynh gọi đệ.

Khương Cẩm Niên quay đầu lại, nhìn về phía khác: “Nếu tôi vào được nhà máy, có phải sẽ có một công việc ổn định không?”

Vừa dứt lời, người đàn ông lúc nãy than phiền về vợ mới cưới lên tiếng: “Lão Trịnh nói rồi, trước năm 2008, tình hình nhà máy còn ổn. Bắt đầu từ năm 2012 thì đi xuống, tôi được giới thiệu vào đây làm năm 2014. Ngũ bảo nhất kim thì có đấy, nhưng ổn định hay không, chúng tôi không thể nói chắc chắn được. Tháng trước xưởng số 5 vừa sa thải một đợt, lão Trịnh đã bị cho nghỉ việc rồi.”

Khương Cẩm Niên vội hỏi: “Tại sao lại sa thải thế?”

“Không rõ nữa,” người đó trả lời, “Tổ trưởng không cho cô đi làm nữa, chẳng lẽ cô lại làm không công.”

Một người đàn ông khác lém lỉnh: “Con mẹ nó đứa nào nói xấu tổ trưởng của tao đấy, thằng chó lom dom này nữa.”

Mấy người họ phá ra cười.

Một người chú lớn tuổi hơn ở bên cạnh gõ vào bát, che miệng lại, nhắc nhở: “Có con của chủ quán đang ở đây, còn có em gái từ tỉnh ngoài nữa đấy nhé.”

Ông ta móc một viên kẹo từ trong túi ra đưa cho đứa trẻ đang làm bài tập rồi nói: “Xưởng cắt giảm nhân sự là do họ vừa mới chế tạo một sản phẩm đột phá. Máy móc có thể làm hết tất cả mọi việc, không cần tới sự can thiệp của con người. Chúng tôi chỉ ngồi một bên và giám sát, công việc không hề mệt mỏi…”

Cao Đông Sơn chen vào hỏi một câu: “Trong xưởng của các anh không có nhiều người trẻ tuổi nhỉ? Tôi thấy hầu hết toàn người lớn tuổi.”

Anh ta nói khá trực tiếp.

Đối phương cũng trả lời ngắn gọn: “Người trẻ đi lập nghiệp hết rồi, ai đi được thì đều đi cả.”

Cao Đông Sơn cảm thán: “Quả là cách biệt về lực lượng lao động.”

Anh ta không khỏi nuốt nước bọt, cúi đầu ăn gà nướng.

Khương Cẩm Niên vẫn đang nói chuyện với những người đó. Theo họ giới thiệu thì một nhân viên cũ có thể làm được 210 phụ tùng một ngày, nhân viên mới vào nhiều nhất làm được 90 mà còn chưa chắc chắn đạt 100% tỷ lệ đạt chuẩn. Sau ba tháng thực hành huấn luyện, sản lượng mới có thể tăng lên đáng kể. Mặc dù chính quyền địa phương có phương án hỗ trợ ngành sản xuất, nhưng nhưng không rõ khoản trợ cấp này được chi vào đâu.

Khương Cẩm Niên đồng cảm, lẩm bẩm: “Tuyển người đã khó, vận hành cũng khó, vận chuyển hàng hóa lại càng khó hơn.”

Cao Đông Sơn say rượu, nhất thời quên mất bối cảnh, nói tiếp: “Ngành sản xuất mới là xương sống, là huyết mạch của nền kinh tế thực (*)! Suốt ngày đầu cơ bất động sản, đầu cơ bất động sản cái gì? Không tập trung vào sản xuất thì thất nghiệp hết.”

(*) Nền kinh tế thực là bộ phận của một nền kinh tế tập trung vào các yếu tố vật chất như sản xuất hàng hóa, dịch vụ, đất đai, thiết bị, và nguồn nhân lực, nhằm trực tiếp đáp ứng nhu cầu và mong muốn của con người thay vì đầu cơ tài chính.

Anh ta vừa dứt lời, cả quán ăn im lặng như tờ.

Anh ta ngượng ngùng cười ngây ngô: “Hê hê.”

Sau đó anh ta tự vỗ đầu, cười hiền lành: “Cứ hễ uống say là đầu óc tôi lại mụ mị, nói năng lung tung.”

Khương Cẩm Niên thuận theo hướng câu chuyện của anh ta, chốt lại một câu: “Tiền trả trước nếu mua nhà ở quận Giang Hành là bảy vạn tệ, sau đó mỗi tháng trả góp một ngàn tám. Em đã tìm hiểu trước khi đến rồi. Chúng ta cứ làm việc chăm chỉ, có lẽ là vẫn có thể mua được đấy.”

Người đàn ông trung niên bên cạnh tiết lộ với cô: “Nhà máy của chúng ta có đất, có thể chia nhà cho nhân viên cũ.”

Không chỉ Khương Cẩm Niên, những công nhân khác cũng thấy đây là một tin chấn động.

Khương Cẩm Niên đoán, công ty này vì muốn giữ chân nhân viên mà đã tính toán một vài chính sách phúc lợi. Cô không thăm dò thêm các thông tin khác nữa mà suy ngẫm lại những nội dung đã nói chuyện tối nay.

Đêm khuya, Khương Cẩm Niên và Cao Đông Sơn trở về chỗ ở.

Để làm thân,, Cao Đông Sơn đã uống không ít rượu. Lúc lên lầu, anh ta nói: “Bụng tôi khó chịu quá, thức ăn không tươi rồi.”

“Có phải do anh ăn nhiều quá không?” Khương Cẩm Niên thuận miệng hỏi.

Cửa thang máy đóng lại.

Cao Đông Sơn nhấn số tầng, sau một hồi lâu, anh ta mới lên tiếng: “Cô nói xem, chúng ta làm vậy có ích gì không?”

Khương Cẩm Niên thấy vẻ mặt anh ta bình thường, giọng nói ổn định nên đoán rằng anh ta không ăn phải đồ có vấn đề. Nhưng có lẽ anh ta đã say, cô không để tâm cười nhẹ: “Vô ích thôi, không có tác dụng gì cả. Chúng ta chỉ đi ra ngoài một chuyến, nghe mấy người lạ than phiền về công việc. Ngành sản xuất cơ bản không dễ làm, nền kinh tế thực vẫn đang trên đà phát triển. Tôi khá lạc quan về xu hướng phát triển của chúng, nhưng trong ngắn hạn…”

Cô chưa nói xong, cửa thang máy đã mở ra.

Cao Đông Sơn không ngẩng đầu, đi thẳng về phía trước.

Anh ta bị Khương Cẩm Niên giữ lại.

Anh ta nhìn kỹ lại…

Chết tiệt, mồ hôi lạnh toát ra.

Thang máy treo lơ lửng giữa hai tầng, bất động, không di chuyển.

Ngoài cửa kim loại, một nửa là bức tường, một nửa là vực sâu.

“Thang máy hỏng à?” Cao Đông Sơn hỏi.

Khương Cẩm Niên đáp: “Tôi đã nhấn nút cứu hộ rồi.”

Cô dựa vào một góc tường, để túi xách dưới đất, tìm tín hiệu điện thoại. Cao Đông Sơn bình tĩnh hơn cô tưởng. Anh ta ngồi xuống bên chân cô, đùa: “Thang máy không rơi xuống đấy chứ? Chúng ta đang ở tầng 9, rơi xuống là thành hai miếng thịt băm rồi.”

Khương Cẩm Niên nói: “Đó là trong phim thôi. Thang máy đạt chuẩn chất lượng, chắc chắn có rất nhiều lớp bảo hiểm.”

Cao Đông Sơn bĩu môi: “Tôi không tin vào kết quả kiểm tra chất lượng.”

Khương Cẩm Niên ban đầu không quá căng thẳng. Nhưng Cao Đông Sơn cứ một lát lại nói về phim “Thang máy kinh hoàng,” một lát lại nói, lâu như vậy mà không có ai xuất hiện, không có ai đến cứu, hai người họ có phải sẽ phải ở trong thang máy cả đêm không. Khương Cẩm Niên bị anh ta dọa cho mặt mũi tái mét.

Cao Đông Sơn đưa cốc nước của mình cho cô: “Cô có khát không?”

Khương Cẩm Niên lắc đầu.

Cô ôm gối ngồi xuống đất.

Đồng hồ hiển thị bây giờ là mười hai rưỡi sáng.

Muộn quá rồi.

Lúc này, số lượng khách đã giảm.

Hơn nữa, hầu hết mọi người đều đã từng thấy thang máy ngừng hoạt động. Mọi người sẽ đương nhiên sẽ nghĩ: thang máy này hỏng rồi, đang sửa chữa, không có gì lạ.

Cao Đông Sơn đã chuẩn bị tinh thần bị mắc kẹt trong một thời gian dài.

Anh ta lục lọi trong túi xách, tìm thấy bánh quy, sô cô la và các loại đồ ăn vặt khác, hơi ngượng ngùng đưa cho Khương Cẩm Niên. Nhưng anh ta nhớ Khương Cẩm Niên không ăn những thứ này, lại cân nhắc cất lại một phần nhỏ. Cuối cùng, anh ta nói: “Khương Cẩm Niên, chúng ta có thể làm đồng nghiệp như trước không? Tôi luôn có một cảm giác hối hận, hối hận vì đã viết bản kế hoạch đó.”

Khương Cẩm Niên không trả lời.

Vì từ xa vọng lại tiếng người ồn ào.

Cô đột nhiên ngồi thẳng dậy, lắng nghe.

Tiếng bước chân ngày càng gần.

Khương Cẩm Niên hét lên: “Alo, có người ở đây! Cứu mạng!”

Cô không lộ vẻ hoảng loạn nhưng trong lòng thực sự sợ hãi, thực sự hy vọng có ai đó đến cứu cô, Liệu ai sẽ đến cứu cô đây?

Giọng nói của Phó Thừa Lâm từ trên cao đột ngột truyền đến tai cô: “Đừng sợ, không sao đâu, hai người sẽ sớm ra ngoài thôi. Anh đảm bảo với em.”

Khương Cẩm Niên sững sờ, cứ ngỡ rằng mình đang nằm mơ.