Khi Hàn Thủy Thạch chạy được tới nơi, Vạn Thú Cốc đã bất ngờ quyết định tham gia vào trận chiến này, trợ giúp các tu sĩ đối phó với Cửu Thượng Cung ma hóa. Hàn Thủy Thạch có hơi ngạc nhiên: “Sao nàng lại muốn để Vạn Thú Cốc cuốn vào trận này? Chỉ là vì chuyện tình cảm kia sao?”

Vấn Thủy lắc đầu, nói: “Bởi vì thú tộc không hề có chút sức chiến đấu nào. Đến lúc Cửu Thượng Cung xử lý xong những tu sĩ ngoài kia, chẳng nhẽ sẽ buông tha cho chúng ta hay sao? Khi đó chúng ta lấy gì ra mà phản kháng được đây? Nhưng mà chúng nó lại không nghĩ vậy.”

Dù sao cũng chỉ là một bầy thú, làm sao có thể trông chờ chúng biết nhìn xa trông rộng gì chứ! Tìm cách làm chúng cảm động có lẽ sẽ vẫn nhanh hơn.

Về những con thú đứng đầu trong Vạn Thú Cốc, cả Hỗn Độn lẫn Tranh đều tán thành việc nghĩ cách cứu viện. Thao Thiết thì càng không cần phải nói, nó đương nhiên chính là kẻ vui mừng nhất. Một khi bắt đầu trận đánh, còn chưa biết có bao nhiêu món ngon đang chờ nó đến đớp đâu. Mỹ Nhân Ngư chỉ hỏi một câu: “Nếu có thể, xin hãy giữ lại tính mạng của Nguyệt Cừ và Nguyệt Trì được không?”

Vấn Thủy nhìn Hàn Thủy Thạch, Hàn Thủy Thạch nói: “Sẽ cố gắng.”

Thế là toàn Vạn Thú Cốc bỏ phiếu thông qua.

Chẳng bao lâu sau, những con thú khứu giác nhạy bén đã đánh hơi ra vị trí hiện tại của Cửu Thượng Cung. Thượng Dương Tông liên thủ với những tu sĩ còn chưa gặp nạn, cùng nhau đuổi tới tận nơi. Theo sau đuôi họ là một đoàn thú khoác sẵn bộ chiến giáp của chính mình, đồng thời còn mang các loại linh đan cùng với đan dược trị thương để trong ba lô tọa kỵ.

Một đám cả người lẫn thú khí thế bừng bừng nhanh chóng bao vây Cửu Thượng Cung đã hóa ma. Nhưng trong khoảng thời gian ngắn, nhất thời không ai ngọ nguậy ho he gì cả. Loại trận pháp như Vạn Ma Trận trước nay họ đều chỉ nghe qua trong truyền thuyết, không có ai biết phải phá giải bằng cách nào.

Hàn Thủy Thạch đang cùng Vấn Thủy phân tích Vạn Ma Trận kia, không đứng chung chỗ cùng với những tu sĩ đó. Mọi người hiện giờ vẫn còn đang hơi xấu hổ. Lúc trước nghe tin hắn đã nhập ma, bọn họ chưa rõ chân tướng đã chạy lon ton giúp Cửu Thượng Cung săn lùng một trận. Nếu không phải hắn trốn đi thật xa, chỉ sợ hai bên đã xung đột nặng.

Bây giờ vẫn là muốn đi trừ ma, nhưng lại cần hắn đứng làm chỗ dựa vững chắc cạnh bên, hiển nhiên ai cũng không được tự nhiên cho lắm.

Còn Hàn Thủy Thạch lại hoàn toàn không để bụng. Từ sau khi nhập ma, hắn chưa bao giờ qua lại với các tu sĩ bên ngoài. Đối với những chuyện ngoài kia, hay nói đúng hơn là đối với sự căm thù cùng các tội danh người ta gán ghép cho hắn, Thiên Ấn có lẽ sẽ để tâm, nhưng Hàn Thủy Thạch thì lại vô cùng hờ hững.

Hắn nắm tay Vấn Thủy, nói: “Muốn phá giải Vạn Ma Trận cũng không phải là quá khó.” Những tu sĩ xung quanh đấy tuy rằng ngoài mặt không chào hỏi hắn, nhưng bên trong lại hoang mang y như là rắn mất đầu, lúc này đều len lén vểnh tai lên nghe lời hắn nói.

Dù sao hắn cũng đã từng là chưởng môn của Tiểu Yêu Phong.

Vừa nghe thấy lời hắn nói, mấy trưởng lão của Thượng Dương Tông chính là những kẻ đầu tiên khựng lại. Hàn Thủy Thạch tiếp tục: “Vạn Ma Trận tự động hấp thu linh lực của các tu sĩ trong trận để chuyển đến cho trận chủ, cho nên một khi đã vào trong đó thì sẽ cực khó thoát thân. Nhưng mà lần này các nàng không cần phải lo lắng đâu.”

Hắn quay đầu, mỉm cười trấn an Vấn Thủy. Hiển nhiên là bởi có nàng ở bên nên hắn không muốn giảng giải tình huống theo kiểu quá mức hung hiểm. Vấn Thủy cũng không thấy lo, chỉ nói: “Chàng phải cẩn thận nha.”

Hàn Thủy Thạch gật đầu, chỉ tay về hướng tây bắc của nàng: “Hai ta cùng nhau xuất kiếm xé rách cửa vào nơi đó, xong rồi ta sẽ từ đấy vào trong.”

Vấn Thủy cùng hắn tới góc tây bắc. Hàn Thủy Thạch khẽ nâng hai tay, tay phải rút lưỡi đao cực âm ra khỏi lòng bàn tay trái. Sau đó, một luồng sáng vàng lóe lên, Vấn Thủy bỗng nhiên hóa thành hình người.

Chỉ thấy giữa luồng sáng chói mắt kia, Vấn Thủy khoác trên mình một bộ chiến giáp mỏng nhẹ sắc kim, trong tay cầm theo thanh Tịch Dương Tà mượn từ chỗ Mỹ Nhân Ngư. Mái tóc dài đen như mực nhè nhẹ bay bay ở sau lưng nàng. Kình khí thuần dương từ quanh thân nàng tràn ra tứ phương, quang mang vạn trượng(1).

Tất cả tu sĩ xung quanh lập tức chấn động, chỉ có chư thú của Vạn Thú Cốc là mang vẻ mặt tự hào – đó chính là Tứ Cốc chủ bá đạo của chúng ta đó!

Hàn Thủy Thạch gật đầu với nàng một cái. Hai người đồng thời xuất kích, kình khí thuần dương tỏa ra như nước. Lưỡi đao cực âm của Hàn Thủy Thạch bổ lên phía trên cung điện của Cửu Thượng Cung ma hóa. Toàn bộ Cửu Thượng Cung tức thì rung động, nhưng mà ma khí nửa đỏ nửa đen vẫn cứ vây chặt lấy tòa cung điện đang lơ lửng trên không này.

Vấn Thủy theo sát sau hắn, một kiếm mạnh mẽ chém xuống. Kình khí thuần dương tựa ánh mặt trời rọi qua mây đen, nháy mắt phá tan ma khí. Khoảnh khắc ấy chỉ vụt đến tựa như rút đao chém nước mà thôi. Hàn Thủy Thạch lập tức chớp lấy thời cơ, phi thân nhảy vào khe hở, biến mất giữa làn ma khí mịt mờ.

Vấn Thủy quay đầu, thấy Cửu Vĩ Hồ lo lắng đứng cạnh bên Mỹ Nhân Ngư thì liền giơ tay ném Đạp Nguyệt Hành của mình cho nó: “Lên tinh thần đi!”

Cửu Vĩ Hồ tiếp lấy Đạp Nguyệt Hành, nhìn nàng một cái, ngập ngừng gật đầu.

***

Trong Cửu Thượng Cung, Thiên Sương vẫn đang đối chiến với tâm ma của Nguyệt Cừ, trong khi đám người Ôn Đồ đối phó với những yêu ma lúc ẩn lúc hiện xung quanh. Nhưng mà dần dần, tất cả những người đứng trong trận pháp đều đã bắt đầu cảm nhận được tâm ma của chính bản thân mình!

Cái sức mạnh tà ác sinh ra từ bên trong họ đang càng lúc càng lớn mạnh, gần như nhăm nhe thống trị thần thức(2) của họ!

Nguồn ma khí đang kích động kia không chỉ hấp thu linh lực của họ, mà còn thúc giục bọn họ sinh ra tâm ma. Nếu cứ kẹt mãi trong cái trận này, ngoài đường chết ra thì chắc chắn là chẳng còn lối đi nào khác.

Thiên Sương cũng đã phát hiện ra tình huống hiện tại, trong lòng có chút hối hận vì đã quá mức cảm tính. Sớm biết như thế thì cứ để họ chờ ở bên ngoài, vẫn còn tốt hơn là cùng bị vây trong trận.

Đúng lúc lòng mọi người đang nóng như lửa đốt, đột nhiên tầng ma khí bỗng nứt ra, nhưng mà bầu trời trong trẻo vừa thoáng hiện lên thì không gian lại tối sầm trở lại chỉ trong chớp mắt. Ôn Đồ ngẩng đầu, chợt kinh ngạc mừng rỡ hô lên: “Hàn Thủy Thạch! Là Hàn Thủy Thạch!”

Mọi người ngửa cổ lên nhìn, nước mắt Thiên Lê lã chã tuôn rơi: “Đại sư huynh!”

Hàn Thủy Thạch liếc qua đám người gần đó, sau khi xác định những gương mặt hắn thân quen đều vẫn đang còn sống cả thì cũng không nói gì nữa. Xung quanh thân hắn là những yêu ma nhe nanh lúc ẩn lúc hiện, tiếng khóc lúc cao lúc thấp, thi thoảng còn văng vẳng có tiếng cười. Ngọn lửa cực âm của Hàn Thủy Thạch quét qua, những bóng ma kia liền lập tức rời xa hắn. Thiên Sương giao thủ cùng với Nguyệt Cừ, dần dần đã lâm vào thế hạ phong. Dù sao pháp trận này cũng tiêu hao quá nhiều linh khí của hắn.

Hàn Thủy Thạch một đao chém tới, áp lực bên phía Thiên Sương tức khắc giảm đi. Thế nhưng hắn không hề tỏ ra vui sướng chút nào, chỉ nói: “Con vào trong này, đối với con chỉ có hại mà không có lợi.”

Hàn Thủy Thạch vung đao chặn đứng đường kiếm của tâm ma Nguyệt Cừ: “Vậy nên khỏi phải vào luôn sao?”

Thiên Sương ngẩn ra. Hai thầy trò không nhiều lời nữa, cùng nhau đồng tâm hiệp lực đối phó kẻ địch.

***

Bên ngoài Cửu Thượng Cung, chỉ thấy vô số bóng ma với đủ các kiểu dáng hình dữ tợn luẩn quẩn bên trong ma khí đỏ đen. Vấn Thủy vẫy tay một cái, Rồng Vàng liền gầm gào rồi bay lên không. Vấn Thủy nhẹ nhàng nhảy lên lưng nó, ánh sáng của Tịch Dương Tà trên tay nàng chiếu rọi đất trời: “Rồng Chảy Dãi! Đi! Chúng ta cùng đi trừ ma!”

Rồng Vàng ngửa đầu gầm lên, dồn một chút sức dưới chân, lần nữa phi lên không trung. Tất thảy tu sĩ lúc này mới bất chợt tỉnh táo lại, không biết là ai quát vang một tiếng: “Lên!”

Trong một khoảng thời gian ngắn, vô số các loại pháp bảo phi kiếm thi nhau chào hỏi cả Cửu Thượng Cung. Dưới sự công kích kịch liệt cả trong lẫn ngoài, cuối cùng Cửu Thượng Cung cũng đã bắt đầu chấn động, những bóng ma vẫn luôn không ngừng giãy giụa giữa đêm đen chầm chậm thoát ra khỏi vũng bùn lầy níu chặt chân mình.

Ngoài này đã thỉnh thoảng có những tu sĩ bị ma ảnh cắn bị thương, nhưng mà Cửu Thượng Cung vốn bị phủ trong ma khí thì giờ phút này đã dần bắt đầu hiển lộ. Từ ngoài nhìn vào, đã có thể mơ hồ thấy được bóng dáng những căn nhà trúc bên trong cùng làn nước bao quanh đó.

Mỹ Nhân Ngư và Cửu Vĩ Hồ tựa sát vào nhau. Có một bóng ma vọt tới phía ấy, Vấn Thủy liền vung tay quét kiếm, kình khí thuần dương của nàng tức khắc bức lui yêu ma. Tâm ma Nguyệt Cừ gầm lên giận dữ. Mọi người đồng loạt đánh sâu vào trong Cửu Thượng Cung, dần dần đã khai mở được Vạn Ma Trận.

Ma khí càng ngày càng loãng. Mắt thấy trận pháp sắp sửa duy trì không nổi, tâm ma Nguyệt Cừ đột nhiên thét dài một tiếng. Toàn bộ cơ thể của nó từ từ chuyển thành màu đỏ, sau đó đột ngột cựa ra, thoát khỏi cơ thể Nguyệt Trì!

Nguyệt Trì tức khắc ngã lăn ra đất. Cửu Vĩ Hồ trông thấy cảnh tượng ấy thì liền nhào tới gọi to tên hắn. Mỹ Nhân Ngư vội vàng kéo nó lại, trong khi Vấn Thủy nhắc nhở: “Đừng có lộn xộn!”

Cửu Vĩ Hồ rưng rưng nước mắt, tiếp tục liều mạng cầm máu cho những tu sĩ bị thương xung quanh. Nguyệt Trì chưa biết sống chết thế nào. Tâm ma Nguyệt Cừ cao tới hai trượng, cả người đen đen đỏ đỏ, y như than gỗ thiêu qua lửa hồng.

Hàn Thủy Thạch nhìn nó chằm chằm. Tâm ma thoát ly bản thể, chính là cái dáng vẻ này. Vô cùng xấu xí. Hắn cau mày, trong khi Thiên Sương lên tiếng: “Nó không chịu nổi nữa rồi, mau lên!”

Hai đạo tu lần nữa liên thủ, cho dù có là tâm ma Nguyệt Cừ thì cũng bắt đầu bại trận liên tục. Rời khỏi cơ thể của Nguyệt Trì, nó không thể sử dụng tu vi của một kiếm tu được nữa. Nhưng mà ma khí mà nó tản ra lại khiến yêu ma toán loạn quanh Cửu Thượng Cung một lần nữa tề tựu lại.

Tựa như hồi quang phản chiếu(3), Cửu Thượng Cung vừa mới loáng thoáng nhìn được rõ nét tình hình bên trong bỗng một lần nữa chìm vào bóng tối.

Ma khí xâm nhập vào tâm, tâm trí Thiên Sương bỗng nhiên lóa lên – trước mắt hắn giờ đây phảng phất bóng hình yêu kiều cùng nụ cười xinh đẹp của Không Thanh, khiến hắn không thể nhấc đao lên nổi. Kiếm của tâm ma chém lên vai hắn. Máu tươi phụt ra, k*ch th*ch yêu ma quanh đó. Những luồng khí đen bâu vào vết thương của hắn, liều mạng hút lấy máu hắn.

Mọi người bắt đầu chìm trong ảo giác. Có người tự sát hoặc là tàn sát, có người ngây ngốc đờ đẫn, có kẻ lại điên cuồng độc thoại một mình. Chỉ có mỗi Hàn Thủy Thạch là không bị ảnh hưởng gì. Thực ra trong cái hoàn cảnh như vậy, hắn lại càng cảm thấy thoải mái hơn. Tâm ma kia nhìn vào mắt hắn, đột nhiên cười lạnh: “Hàn Thủy Thạch, chúng ta đều là ma cả. Tới lúc giết hết yêu ma, còn dư lại một mình ngươi, ngươi cho rằng bọn chúng sẽ chịu đựng được sự tồn tại của ngươi hay sao?”

Hàn Thủy Thạch thờ ơ đáp: “Những lời ngươi nói ta nghe đã phát nhàm rồi.”

Tâm ma Nguyệt Cừ ngẩn ra. Hàn Thủy Thạch bỗng nhiên hét lớn một tiếng, toàn bộ ma khí màu đen tức thì ùn ùn đổ về phía hắn. Tâm ma Nguyệt Cừ gầm lên: “Ngươi hấp thu càng nhiều ma khí thì càng nhanh chóng thoát ly bản thể, chẳng nhẽ ngươi cũng muốn trở thành như ta? Ở ngoài kia còn có tiểu mỹ nhân của ngươi, đợi đến khi nàng trông thấy cái bộ dạng người không ra người quỷ không ra quỷ này của ngươi thì liệu nàng có còn chịu bằng lòng…”

Nó nói còn chưa dứt lời, thanh âm của Vấn Thủy bên ngoài đã chậm rãi vang lên: “Ta bằng lòng. Cho dù chàng có biến thành thế nào, chàng cũng sẽ không giống ngươi.”

Tâm ma Nguyệt Cừ lại một lần nữa ngẩn ra, trong khi nguồn ma khí vô tận cuồn cuộn đổ về phía Hàn Thủy Thạch. Hắn thét lớn một tiếng, ánh mắt khi thì vẩn đục lúc lại trong veo. Trong chốc lát, toàn bộ ma khí đã bị cuốn vào hồn thức của hắn. Hàn Thủy Thạch chống đao, nửa quỳ trên đất.

Cửu Thượng Cung vẫn luôn bị bao phủ bởi bóng đêm cuối cùng cũng đã hoàn toàn lộ rõ. Những yêu ma vừa thoát khỏi ràng buộc bắt đầu tản ra khắp nơi cắn xé con người, tu sĩ bên ngoài đều ra sức chém giết chúng. Thiên Sương vừa ngăn trở tâm ma Nguyệt Cừ vừa quay đầu lại nhìn đồ đệ: “Hàn Thủy Thạch?”

Hàn Thủy Thạch mở to mắt nhìn hắn, có chút hoang mang: “Sư phụ?”

Thiên Sương ngẩn ra – là Thiên Ấn?

Nhưng chỉ mới thoáng chốc sau, Thiên Ấn đã nhíu mày trong đau đớn. Trên thân thể hắn có một cái bóng đỏ đỏ tím tím đang ra sức vặn vẹo, giãy giụa.

“Aaaa…” Thiên Ấn siết chặt lưỡi đao cực âm trong tay, cái bóng đỏ trên người hắn đã càng lúc càng rõ nét. Cuối cùng, một ma ảnh cao hơn trượng đột nhiên tróc ra khỏi hắn! Ma khí ngút trời ngập tràn cả Cửu Thượng Cung ma hóa, đám yêu ma đang tứ tán lại bị ma khí hấp dẫn, quay ngược trở về cung điện.

Bóng ma màu đỏ bước dần từng bước về phía tâm ma Nguyệt Cừ. Tâm ma Nguyệt Cừ hoảng sợ, không ngừng lùi về phía sau. Bóng ma kia nháy mắt bắt được tay nó, dùng sức xé toạc thân nó. Sau một tiếng thảm gào, tâm ma Nguyệt Cừ đã hóa thành ma khí màu đỏ thẫm, lượn lờ xung quanh người hắn.

Thiên Sương vươn tay, muốn chạm vào hắn. Hắn quay đầu nhìn Thiên Sương, sau đó đột nhiên vung tay, tất cả tu sĩ còn sống trong Cửu Thượng Cung đều bị hất bay ra ngoài.

***

Sương đen bao trùm toàn bộ cung điện, những ngôi nhà trúc đã biến mất trong nháy mắt. Vấn Thủy duỗi tay gọi lớn: “Hàn Thủy Thạch!!”

Hàn Thủy Thạch cũng đã bị văng ra đất. Nàng nhảy xuống khỏi Rồng Vàng, chạy tới đỡ người dưới mặt đất lên. Nhưng mà hiện tại, ánh mắt của Hàn Thủy Thạch bỗng nhiên trong sáng như gương. Đó không phải là Hàn Thủy Thạch. Vấn Thủy quay đầu, chỉ thấy cung điện tối đen kia hơi ngưng lại giữa không trung, thấp thoáng biến thành hình người, sau đó đột nhiên như tan vào trong không khí, hóa thành vô hình chỉ trong chớp mắt.

Vấn Thủy quay đầu lại nhìn Thiên Sương, còn Thiên Sương thì đang nhìn chằm chằm Nguyệt Cừ cũng vừa bị quét ra ngoài. Nguyệt Cừ đã không còn ra hình người, lại chỉ nói được bập bõm: “Hắn hấp thụ tâm ma của ta, chiếm hữu sức mạnh của nó, trở thành trận chủ mới của Vạn Ma Trận.”

“Chàng muốn đi đâu?” Vấn Thủy hỏi.

Nguyệt Cừ há miệng th* d*c, sau đó thều thào: “Hắn là… trận chủ của Vạn Ma Trận, không thể rời khỏi pháp trận. Hắn chỉ có thể mãi mãi ngây người trong Cửu Thượng Cung, bầu bạn với yêu ma thôi.”

Vấn Thủy bực mình, lớn tiếng hỏi lại: “Chàng muốn đi đâu?!”

Nguyệt Cừ ho ra từng ngụm từng ngụm máu tươi, nói: “Ta không biết, chắc là cũng không muốn gặp ngươi nữa.”

Vấn Thủy hạ thấp âm lượng một chút, hỏi: “Sẽ không có nguy hiểm gì chứ?”

Nguyệt Cừ th* d*c dữ dội, Mỹ Nhân Ngư phải đến bên cạnh để cho hắn uống hai viên đan dược. Uống xong, hắn mới lại nói: “Hiện tại nơi này, còn ai có thể uy h**p được hắn cơ chứ?”

Vấn Thủy lúc này mới cảm thấy hơi yên tâm. Nàng quay đầu nhìn lướt qua chúng thú của Vạn Thú Cốc: “Về Vạn Thú Cốc trước đi, ai bị thương thì dưỡng thương, ai lành lặn thì chiếu cố những kẻ bị thương một chút.”

Bầy thú của Vạn Thú Cốc đồng loạt đáp ứng một tiếng, có đứa đi tìm chủ nhân, có đứa lo liệu vết thương của mình. Cửu Vĩ Hồ đỡ Nguyệt Trì nằm trên đất dậy. Hắn thực ra vẫn còn thở, chỉ là không có ý thức mà thôi.

Cửu Vĩ Hồ thấy hắn còn sống thì tức khắc nín khóc, mỉm cười. Vấn Thủy trả lại Tịch Dương Tà cho Mỹ Nhân Ngư. Cửu Vĩ Hồ ngượng ngùng nói chuyện với nàng: “Trước kia chúng ta không thân thiện lắm, nhưng chuyện đã qua thì đừng đề cập nữa nhé? Sau này hai ta sẽ là bạn tốt.”

Vấn Thủy nhìn nó chằm chặp, thấy nó không phản ứng gì thì cả giận kêu: “Ít nói nhảm thôi, mẹ nó, trả Đạp Nguyệt Hành cho ta mau lên!!”

Thiên Ấn tới bên Vấn Thủy. Sau khi thần thức của hắn dần dần thức tỉnh, chuyện giữa Vấn Thủy và Hàn Thủy Thạch, không phải là hắn hoàn toàn không hay biết gì. Lúc này thấy nàng, Thiên Ấn có hơi xấu hổ: “Vấn Thủy.” Vấn Thủy nhận lấy Đạp Nguyệt Hành, quay đầu nhìn hắn, vậy mà lại mỉm cười: “Thiên Ấn chân nhân?”

Thiên Ấn hỏi: “Hiện tại ngươi có dự định gì không?”

Vấn Thủy đeo Đạp Nguyệt Hành lên trên người, nói: “Ta về Vạn Thú Cốc trước đã, thống kê lại xem tình hình thương vong thế nào. Trảm Phong và Thiên Lê đều bị thương rất nặng, Thiên Sương chân nhân cũng không ổn lắm. Ta chữa thương cho họ xong thì sẽ đi tìm Hàn Thủy Thạch.”

Thiên Ấn nhíu mày, vẫn còn định nói gì đó, nhưng Vấn Thủy đã nhanh nhẹn xua tay: “Ngài không cần để ý đâu, ta biết ngài không phải là chàng.” Dứt lời, nàng liền xoay người đi tìm Hỗn Độn, bảo nó đưa Trảm Phong, Thiên Lê cùng với những người liên quan về Thượng Dương Tông dưỡng thương.

Ngay đúng lúc ấy, một đám mây đen chầm chậm kéo đến. Mọi người mới đầu còn tưởng là Hàn Thủy Thạch đi xong lại về. Nhưng mà khi đám mây kia dần dần che kín không trung, tất cả mới đều chấn động.

“Con mẹ nó! Cái thằng oắt nào lại muốn độ kiếp vào thời điểm này chứ hả?!!”

……

(2) Thần thức: “Tâm” và “thức” của chúng sinh, thường đề cập tới tám thức: nhãn thức (thị giác), nhĩ thức (thính giác), tỷ thức (khứu giác), thiệt thức (vị giác), thân thức (xúc giác), ý thức, mạt-na thức (suy nghĩ, nhận biết, lý luận…) và tàng thức (trải nghiệm đời sống).

(3) Hồi quang phản chiếu (quay ánh sáng lại rọi vào chính mình): Hiện tượng hồi phục mạnh mẽ đột ngột xảy ra đối với người hoặc vật trước khi kết thúc hoạt động trao đổi chất để tồn tại, chẳng hạn như những người già yếu đột nhiên trở nên minh mẫn hoạt bát một cách kỳ lạ trước lúc qua đời.