Editor: Đào Tử
Cố Trì tính toán một khoản cho Thẩm Đường.
Với sản lượng hiện tại của các mảnh ruộng, theo tiêu chuẩn sống tối thiểu, ba đến bốn mẫu ruộng xấu có thể nuôi sống một người. Điều này còn phải dựa trên việc thuế má không cao, các loại thuế không phức tạp, nếu cộng thêm các khoản như thuế ruộng, thuế thân, thuế nông nghiệp, thì áp lực đối với dân thường sẽ rất nặng nề.
Bọn họ cơ bản đang nhảy qua nhảy lại giữa ranh giới chết đói và không chết đói.
Hiện tại bỏ qua các yếu tố khác, chỉ tính sản lượng trung bình của một mẫu ruộng, một người cần canh tác bốn mẫu ruộng mới có thể sống. Thẩm Đường mang theo dân thường từ quận Tứ Bảo, binh lính được thu nạp, cùng một nghìn người của Triệu Phụng, tổng cộng khoảng năm nghìn người, theo tiêu chuẩn tối thiểu cần canh tác hai vạn mẫu ruộng!
Ngoài những người này, còn có những nông dân tự canh tác ban đầu của thành Phù Cô, những tá điền không có ruộng đất của riêng mình... tổng cộng cũng có hơn mười ngàn người... Mấy nhà ở thành Phù Cô hợp sức lại chiếm sáu phần ruộng đất trong địa phận Hà Doãn, phần lớn ruộng đất còn lại trong tay dân thường đều là ruộng xấu.
Nếu thêm thuế...
Đừng nói bốn mẫu ruộng, thêm hai mẫu nữa cũng chưa chắc đủ.
Nhìn những phép tính Cố Trì đưa ra, Thẩm Đường gần như chết lặng —— Cô đang xem Cố Trì tính toán ư?
Không, cô đang xem sự "nghèo túng" của mình!
Cố gắng kiềm chế cơn đau đầu muốn nổ tung, cô xoa xoa thái dương.
Cố Trì nhạy bén nhận ra sự khó chịu của cô.
Anh ta quan tâm hỏi: "Chủ công có đang nghe không?"
Thẩm Đường: "Nghe đây, nghe đây... Chỉ là, ta nghe mà hơi đau đầu, cảm giác rất kỳ lạ, khó diễn tả, giống như có tám trăm tên Công Tây Cừu vây đánh ta, đấm đá túi bụi, đánh cho ta hoa cả mắt..."
Vấn đề là các khoản này đều được ghi chép bằng chữ, lại còn là chữ viết dọc, từ phải sang trái, chi chít chen chúc nhau, cái cảm giác đọc ấy, thực sự "phê" đến tê dại! Đủ để khiến người ta lăn ra sùi bọt mép!
Với điều kiện làm việc cỡ này?
Ha ha, hiệu suất làm việc thấp thật sự không phải do cô lười biếng!
Càng xem càng tức, càng xem càng giận!
Cứ tiếp tục thế này, e là cô sẽ bị hói đầu sớm..
Cố Trì giật giật khóe miệng.
"... Hói đầu... sớm?"
"Chính là rụng hết tóc! Nguy cơ tuổi trung niên mà bất kỳ người đàn ông hay phụ nữ trung niên nào cũng phải đối mặt, chỉ là có người may mắn được trải nghiệm sớm hơn."
Ví dụ như bản thân cô.
Thẩm Đường đã có thể thấy trước tương lai tóc mình rụng từng mảng lớn! Cô định thương lượng với Cố Trì, trước khi tiếp tục khai hoang có nên cải cách lại cách ghi chép sổ sách hay không.
Chỉ dựa vào việc ghi từng chữ một —— chẳng hạn như, ngày XX tháng XX năm XX, ruộng ở địa điểm XX thành Phù Cô X khoảnh X mẫu, thuế XX thạch; hoặc ngày XX tháng XX năm XX, địa điểm XX thành Phù Cô X hộ X người, thuế XX—— phải đến năm nào tháng nào mới xong?
Người viết mệt, người xem cũng mệt.
Sau này nếu có chuyện cần phải tra sổ sách...
Ha ha, tra sổ sách đối chiếu cũng đủ mệt bở hơi tai.
Không cải cách việc ghi chép sổ sách, thật sự có lỗi với vầng hào quang sáng chói trên đầu nữ chính của cô! Cải cách tốt, hạnh phúc cho mọi nhà!
Cố Trì: "..."
Suy nghĩ của Thẩm Đường luôn vừa nhanh vừa vội lại phức tạp, giữa hàng đống lời vô nghĩa lại xen lẫn một hai thông tin quan trọng, ngay cả Cố Trì cũng không thể hoàn toàn hiểu rõ cô rốt cuộc nói gì.
Nhưng có một điểm anh ta hiểu, chủ công muốn đổi cách ghi chép sổ sách.
Anh ta ôn hòa nói: "Xin lắng tai nghe."
Thẩm Đường lấy ra vài tấm thẻ tre trống —— tuy hiện tại đã có kỹ thuật làm giấy, nhưng sản lượng giấy không nhiều, vẫn thuộc loại hàng tiêu dùng xa xỉ, điều này liên quan đến chi phí nhân công, chi phí nguyên liệu và trình độ kỹ thuật. Thẩm Đường chỉ là một quận thủ nghèo khó.
Dù có nhờ xét nhà người khác rồi một đêm chợt giàu, nhưng vẫn còn lâu mới được tự do sử dụng giấy, nên việc hành chính vẫn chủ yếu dựa vào thẻ tre.
Chỉ cần tư duy không thụt lùi, cách làm luôn nhiều hơn khó khăn, Thẩm Đường xem khoảng trống giữa các thẻ tre như cột của bảng, rồi dùng dao khắc các hàng ngang, cuối cùng tạo thành một bảng tre đơn giản.
Chữ viết nhiều nét, nên dùng số thay thế.
Thẩm Đường liệt kê từng số tương ứng với từng chữ.
"Huynh xem, như vậy chẳng phải rõ ràng hơn sao?"
Cố Trì cầm lên xem, phát hiện thứ này ngoài việc thói quen đọc hơi lạ, việc ghi chép thực sự tiện lợi đơn giản, không chỉ thuận tiện cho việc ghi chép mà còn thuận tiện cho việc kiểm toán sau này, chỉ là ——
Anh ta chỉ ra điểm mấu chốt: "Dễ làm giả."
Chỉ cần chèn thêm một con số cũng không dễ bị phát hiện.
Sắc mặt Thẩm Đường cứng đờ: "Hả?"
Cố Trì chuyển giọng, mỉm cười khen ngợi: "Tuy nói vậy, nhưng quả thực là một cách làm khéo léo, cũng dễ dàng sử dụng, còn việc làm giả sổ sách cũng không khó giải quyết, khi kết toán vẫn dùng cách ghi chép cũ là được. Nếu số liệu không khớp, nhìn qua là biết ngay."
Đôi mắt Thẩm Đường sáng hẳn lên.
"Vậy là cách của ta có thể dùng được?"
Cố Trì cười nói: "Nếu hữu dụng, tại sao không dùng? Nhưng, cách này chắc không phải do chủ công tự nghĩ ra nhỉ?"
"Ha ha, đâu có tự nghĩ ra được, ở quê ta thường dùng thôi."
Nghe vậy, Cố Trì không tìm hiểu sâu thêm.
Anh ta đã du ngoạn khắp các nước Tây Bắc, không dám nói là đã đi qua mọi nơi, hiểu rõ mọi tập quán, nhưng kiểu ký hiệu đại diện cho số, sổ sách dạng bảng biểu như thế này... Thực sự chưa từng thấy. Có lẽ...
Là do kiến thức anh ta hạn hẹp?
Hay lẽ nào, chủ công có điểm đặc biệt nào đó.
Là người thông minh, Cố Trì tự nhiên hiểu giữa người với người cần có khoảng cách, nhất là khi một trong hai người là chủ công. Đạo văn sĩ của anh ta đã khiến chủ công chẳng còn "bí mật" nào, nếu còn tò mò quá mức, sớm muộn gì cũng mất mạng.
"Giữ chừng mực" cũng là bài học bắt buộc của văn sĩ văn tâm.
Hơn nữa, áp dụng phương pháp ghi chép tiện lợi này cũng là tự tạo phúc cho mình, đã hưởng lợi ích rồi thì cần gì phải tìm hiểu gốc gác phương pháp này từ đâu. Cố Trì sửa lại nội dung tính toán trước đó, để Thẩm Đường thấy rõ hơn khoản thiếu hụt hiện tại.
Khai khẩn đất hoang là việc tất yếu.
Hơn nữa, còn cấp bách.
Phải kịp trước vụ xuân.
Nếu lỡ vụ xuân thì nghĩa là năm sau không có thu hoạch, không có thu hoạch thì thuế má cũng không, dẫn đến không có nguồn vốn để tiếp nhận lưu dân. Đồng thời, việc xây dựng thành Phù Cô cũng phải đi vào quỹ đạo.
Nếu không thì lấy đâu ra chỗ an trí nhiều lưu dân như vậy?
Thẩm Đường sầu não hai tay ôm mặt, Cố Trì lại hỏi: "Số ruộng đất tịch thu được, chủ công định xử lý thế nào? Chia hay là..."
"Cho thuê đi."
Chia thì không thể chia được.
Thẩm Đường không có nhiều đất để chia.
Cô chống cằm, lo lắng nói: "Nếu chia ruộng đất trong tay cho dân chúng để họ canh tác, ai sẽ được chia ruộng tốt? Ai sẽ được chia ruộng xấu? Ruộng tốt mấy mẫu? Ruộng xấu mấy mẫu? Đây đều là những vấn đề phức tạp, khối lượng công việc cũng quá lớn... Hơn nữa, thời buổi này, dân chúng rất khó giữ được ruộng đất trong tay, trong nhà có chút bệnh tật tai ương nhỏ có thể sẽ phải bán ruộng, dù chủ động hay bị động..."
Nếu đất ở trong tay Thẩm Đường ngược lại sẽ tốt hơn.
Tiền thuê gộp vào thuế ruộng, bọn họ có thể canh tác, làm ra bao nhiêu lương thực thì thu hoạch được bấy nhiêu, chỉ cần siêng năng là có thể nuôi sống gia đình. Căn cứ vào chất lượng ruộng và sản lượng bình quân mỗi mẫu của một khu vực, thuế đất thu theo tỷ lệ cố định trên mỗi mẫu là được.
Được mùa thì thu nhiều một chút.
Mất mùa thì thu ít một chút.
Lại có chỉ số sản lượng bình quân mỗi mẫu, việc gian lận sản lượng tương đối khó, còn các loại thuế linh tinh khác thì sau này sẽ bàn bạc thêm.
Trăm nước trên đại lục, mỗi nước đều có loại thuế và tỷ lệ khác nhau. Cố Trì âm thầm tính toán một hồi, thấy cũng khả thi.
"... Đợi đã, còn một việc nữa." Thẩm Đường xoa mi tâm, tự kiểm điểm xem mình còn quên điều gì, "... Mấy ngày tới làm phiền Vọng Triều cất công một chút, đích thân dẫn người đi đo đất, dựa vào sản lượng mỗi mẫu các năm trước để đánh giá chất lượng..."
Giao việc này cho Cố Trì là tốt nhất.
Không ai có thể lừa anh ta.
Dữ liệu thu thập được cũng tương đối chính xác.
Thẩm Đường tính toán trong lòng: "Cố gắng hoàn thành trước năm mới, trong dịp Tết sẽ 'cho thuê' ruộng đất cho dân thường, số lượng cho thuê căn cứ vào số lượng nam nữ và tuổi tác của mỗi nhà... À, nhắc mới nhớ, còn phải đăng ký lại dân số."
Cô đau khổ bụm mặt.
Ngày tháng thế này không sống nổi nữa.
Hu Hu hu (╥╯^╰╥)
Chỉ cần nghĩ đến khối lượng công việc này thôi là Thẩm Đường đã thấy cay mắt chóng mặt, liền kêu một con chim xanh bay đến chỗ Khang Thời.
Bảo Khang Thời dẫn theo Lâm Phong phụ trách việc này.
Ban đầu cô định giao cho Chử Diệu.
Nhưng nghĩ đến mái tóc hoa râm của Chử Diệu, những năm qua hắn đã chịu nhiều khổ cực, sợ thân thể chưa hồi phục lại không chịu nổi, nên để Khang Thời làm thay. Anh ta còn trẻ, thức đêm được.
Khang Thời: "..."
Cố Trì lại hỏi: "Nam đinh nữ đinh cho thuê bao nhiêu?"
Thẩm Đường nói: "Việc này để sau họp bàn lại, nếu trong nhà có võ giả võ đảm làm ruộng thì có thể cho thuê nhiều hơn."
Cô vẫn không từ bỏ ý định để võ giả võ đảm làm ruộng, còn định khuyến khích mạnh mẽ. Thẩm Đường bàn bạc với Cố Trì rất nhiều việc, đến khi cô hoàn hồn thì trời bên ngoài đã gần tối đen. Liền bảo người thắp cho mình một ngọn đèn dầu.
Vì sao không phải là cả căn phòng đầy đèn?
Vì ngũ quan của văn sĩ văn tâm tốt hơn người thường, cộng thêm khả năng nhìn đêm xuất sắc, một ngọn đèn đã đủ để làm việc.
Nhà nghèo, tiết kiệm được gì thì tiết kiệm.
Thẩm Đường ăn qua loa một bữa tối, coi như đã ăn xong, rồi tiếp tục làm việc. Chủ yếu là kiểm tra lại danh sách phạm nhân cần xử lý vào ngày mai, tuy rằng bọn họ tội ác tày trời, chẳng mấy ai trong sạch, nhưng không loại trừ trường hợp thật sự có người "gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn".
Còn một số tội không đáng chết, Thẩm Đường định ném bọn họ đi sửa chữa thành trì hoặc giã gạo, nếu không biết điều, còn muốn gây sự, vậy thì giết!
Còn có một số nữ quyến vô tội, ví dụ như thiếp thất bị cướp về và con cái của họ...
Có nên phạt không?
Phạt thế nào?
Ý kiến của bọn người Kỳ Thiện là giết hết để tránh hậu họa, theo tội danh tru di tam tộc, những đứa trẻ này cũng không sống được, giữ lại sẽ là mối nguy hiểm tiềm ẩn. Nhưng Thẩm Đường lại nảy sinh lòng trắc ẩn, dù sao những người phụ nữ và con cái của họ cũng vô tội...
Bị ép buộc chung quy không phải lựa chọn của họ, còn về mối nguy tiềm ẩn Chẳng qua là lo lắng trong số con cháu có kẻ xuất chúng, tương lai sẽ trả thù, gây chuyện hoặc lật lại bản án cho gia tộc, vậy thì phải mạnh tay giáo dục tư tưởng, chặt đứt khả năng làm quan ba đời.
Mấy người Cố Trì vẫn không tán thành.
Nhưng thái độ cũng đã mềm mỏng hơn.
Chuyện này cũng không thể làm quá tuyệt tình.
Hà Doãn chỉ là một nơi nhỏ bé, nhưng những nơi có cảnh ngộ tương tự Hà Doãn lại không ít, nơi đó cũng có những thế lực địa phương —— nếu Thẩm Đường làm quá tuyệt tình, e rằng sẽ khiến bọn cường hào này cảnh giác và ngoan cố chống cự mạnh mẽ, bất lợi cho tương lai.
Trước mắt chỉ là lợi ích nhỏ, tương lai mới là lâu dài.
Ban ngày Thẩm Đường ở trên đài cao đại sát tứ phương, ban đêm lại mệt mỏi rã rời vì đống hồ sơ, cô cảm thấy cuộc sống thật ảm đạm, mở mắt ra thấy chính vụ chất chồng đến tận trần nhà, nhắm mắt lại thấy mình bị hành hạ dã man trong biển chính vụ.
"Đậu má."
Chẳng thà ra trận đánh với Công Tây Cừu còn sướng hơn.
Liên tục bảy ngày, cô cứng rắn chịu đựng đến mức thâm quầng mắt.
Đại khái đã giải quyết xong bảy nhà cường hào của Hà Doãn.
Dân chúng cũng vây quanh đài cao xem xử trảm bảy ngày, nhìn những gương mặt khiến bọn họ nghiến răng nghiến lợi trong mơ xuống suối vàng, về nhà uống thêm hai bát nước cũng đủ no cả ngày! Kẻ đáng giết thì không tha một ai, kẻ không đáng giết thì mỗi người một nơi.
Không bị đưa đi khai khẩn đất hoang, xây dựng thành lũy thì cũng đi giã gạo lao động cải tạo, góp phần xây dựng thành Phù Cô.
Còn về những "tàn dư" của các gia tộc đang lẩn trốn bên ngoài...
Thẩm Đường cũng không sợ bọn họ gây chuyện.
Trị sở đã ban bố lệnh truy nã, bắt được một tên sẽ được thưởng hoặc miễn tiền giống ba năm tới.
Thời buổi hiện tại, dân chúng chủ yếu là cày bừa vụ xuân thu hoạch vụ thu, mùa màng bội thu thì sống khá hơn một chút, qua mùa đông dài dằng dặc lại nghèo tiếp, nghèo đến mức không mua nổi cây giống, không giữ nổi.
Thường chỉ có thể vay tiền lãi suất cao, nếu một năm mất mùa, trừ đi thuế ruộng, thuế tạp nham các loại, còn nợ một đống, nợ cũ tiếp tục lãi chồng lãi...
Thẩm Đường cũng xuất phát từ suy nghĩ này, chuẩn bị nhiều phương án —— dù sao cũng là vay tiền, chi bằng vay của cô.
Lãi suất cực thấp lại không lo bị đòi nợ, càng không lo lãi mẹ đẻ lãi con đến mức khuynh gia bại sản, sao lại không làm?
Mấy người Cố Trì lại lo lắng không khả thi.
Lãi suất quá thấp, không sợ bị vay đến phá sản sao?
Dù không phá sản, nhưng tổn thất tiền bạc và cây giống giữa chừng đều do Thẩm Đường gánh chịu, sớm muộn gì cũng sẽ đổ nợ... Nhưng nghe Thẩm Đường giải thích, tạm thời bọn họ đã bớt lo.
Chỉ cần vào mùa bội thu, mua lại lương thực dư thừa trong tay dân chúng với giá thấp, vào lúc mất mùa, bán ra với giá cao hơn giá thu mua, cân bằng thu chi, đồng thời cũng có thể kiềm chế ảnh hưởng của thời tiết đến lương thực, có lợi cho việc ổn định cuộc sống của dân chúng.
Nhưng chi tiết cụ thể vẫn cần phải họp lại.
Dân chúng thành Phù Cô hiện nay đều nghèo.
Bắt đại một người cũng đều là người đang gánh nợ.
Cho dù Thẩm Đường cho bọn họ thuê đủ ruộng tốt, bọn họ cũng khó có đủ giống. Nếu tố giác một tên "tàn dư" có thể đổi lấy tiền giống ba năm, ai mà không động lòng?
Dù sao dân chúng thành Phù Cô đã động lòng rồi.
Trị sở còn thả tin tức, chờ làm xong hộ tịch mới, bọn họ sẽ có đất canh tác, thuế ruộng cũng rất thấp.
Ai nấy đều ngóng trông, mong mỏi.
Chỉ mong thời gian trôi nhanh hơn.
Có điều, dù bọn họ có mong mỏi thế nào, nhân lực bên Thẩm Đường cũng chỉ có bấy nhiêu, liên tục bảy ngày làm việc không ngừng nghỉ mới làm rõ được sổ sách lộn xộn của bảy nhà địa chủ. Thân là chủ công, Thẩm Đường đã mệt đến mức nét mặt mơ màng, mỗi ngày ăn cơm đều là hổ đói vồ mồi...
Ăn quá nhanh còn bị nghẹn.
"Ặc ——"
Vừa nói cái gì thì cái đó liền xảy ra.
Thẩm Đường cau mày đặt bát xuống, vớ lấy chén canh bên cạnh tu ừng ực hai ngụm, cuối cùng cũng nuốt trôi miếng bánh bị mắc nghẹn.
Chưa kịp thở đều, dưới chân bỗng chốc rung chuyển dữ dội, những lớp bụi trên xà nhà sột soạt rơi xuống, phủ đầy đầu Thẩm Đường. Cô bật dậy tại chỗ, nhanh như chớp chạy ra ngoài, nét mặt gần như méo xệch.
"Ôi vãi —— động đất rồi ư?"
Lúc này lại gặp động đất???
Thẩm Đường cảm thấy như ông trời đang cố tình trêu ngươi mình vậy.
Không chỉ Thẩm Đường nghĩ vậy, mà mấy vị quan lại lâu năm ở trị sở cũng cùng chung suy nghĩ. Từng người từng người một, mặt mày tái mét, vẻ mặt đầy lo lắng. Trong lòng bọnhọ thầm nhủ —— bọn họ ở thành Phù Cô nhiều năm rồi, chưa từng nghe nói nơi này có động đất bao giờ mà?
Ai nấy đều thấp thỏm bất an.
Đang lúc lo lắng, "động đất" lại một lần nữa ập đến, không chỉ mặt đất rung chuyển, bọn họ còn thấy xa xa sáng lên hai luồng ánh sáng võ khí —— ủa, ánh sáng... võ khí ư???
Thẩm Đường thoắt cái nhảy lên nóc nhà.
PS: Về việc quy đổi mẫu và khoảnh trong cổ đại, trước đây đã sai lầm. Thiết lập của Hà Doãn Trương thị là hơn sáu trăm khoảnh có chút phi lý, vì địa giới của Hà Doãn chỉ có bấy nhiêu, nên đã đổi thành trăm khoảnh (thực ra cảm thấy vẫn hơi nhiều).
💬 Bình luận chương