· Prelude · Op.33: [Tấm màn mở đầu]
Những nhạc sĩ từng đăng ký tại Hiệp hội Âm nhạc Paris, thông tin liên quan đều sẽ được phía chính thức phân loại và lưu trữ. Đợi đến khi có người cần, quản lý của hiệp hội sẽ dựa theo yêu cầu của chủ thuê mà chọn ra ứng viên phù hợp, sau đó đưa cho đối phương xác nhận. Một khi đã có người vừa ý, hiệp hội sẽ đứng ra gửi thư mời cho nhạc sĩ được chọn.
Đương nhiên, loại dịch vụ này phải thu phí, hơn nữa còn là thu hai chiều. Nhạc sĩ muốn được hiệp hội tiến cử thì phải đóng franc cho hiệp hội, còn chủ thuê muốn chọn được người thích hợp cũng cần trả thù lao cho hiệp hội.
Đương nhiên hơn nữa, giới quý tộc thượng lưu vốn chẳng cần đi đường vòng như vậy. Họ có mạng lưới quan hệ của riêng mình, luôn tìm được những người tốt hơn và phù hợp hơn. Nhưng điều đó không có nghĩa là các nhạc sĩ được hiệp hội chứng nhận không thể tự tiến cử bản thân.
Ngược lại, người từng đăng ký ở hiệp hội luôn đáng tin hơn những kẻ tay ngang, cũng được ưu ái hơn nhiều.
"Anh nhớ em từng nói, lần làm chứng nhận nghề nghiệp hôm đó là Franz theo sát toàn bộ quá trình giúp em hoàn thành. Chắc anh ta còn đóng cho em một khoản phí đặc biệt nữa rồi, anh đã bảo từ đầu Franz là kiểu người tốt quá mức, lúc nào cũng thích nhúng tay vào chuyện của người khác mà."
"Nhìn kiểu phong thư này xem, e rằng còn là cấp quy cách cao nhất nữa..."
"À, có khi chỉ cần khuôn mặt của anh ta xuất hiện ở Hiệp hội Âm nhạc Paris thôi, họ đã sẵn lòng dành cho em sự ưu đãi tốt nhất rồi."
Cầm lá thư tượng trưng cho việc công việc tự gõ cửa đập thẳng vào mặt, Aurora lại nhớ đến cảnh tượng ngày hôm qua sau khi bế bổng François lên, anh đứng ngẩn người rất lâu mới chịu mở miệng nói chuyện. Nghĩ tới đó, vành tai của cô lập tức nóng bừng.
Lúc ấy cô thật sự quá vui, hoàn toàn không ngờ mình lại có thể bế nổi anh, dù chỉ nhấc cách mặt đất khoảng mười centimet thôi. Có lẽ trong mắt anh, cô lại bị dán thêm cái nhãn kỳ quái nào đó nữa rồi.
Ngoại trừ câu cuối cùng mang cảm xúc khó phân biệt kia, cả tràng giải thích dài dòng của vị hôn phu thực ra chỉ có một ý: Không cần cảm thấy áy náy, cứ yên tâm đi là được.
Nhưng hôm nay, sau khi tới nơi phỏng vấn, cảm giác hưng phấn dâng lên trong lòng khiến Aurora quyết định: Nếu mọi chuyện thuận lợi, cô nhất định phải mời Franz một bữa thật thịnh soạn.
Theo chỉ dẫn của nhân viên, Aurora mất kha khá công sức mới tìm được nơi phỏng vấn.
Đó là một nhà hát opera. Ban đêm mới là lúc nó bộc lộ vẻ quyến rũ huy hoàng của mình, còn hiện tại giữa ban ngày, sự trống trải và lạnh lẽo của nơi đây dễ khiến người ta có ảo giác mình đi nhầm đường.
Đối chiếu tên căn phòng trên thư mời xong, thiếu nữ chỉnh lại trang phục một lượt. Đúng lúc cô chuẩn bị gõ cửa thì suýt bị người đột ngột lao từ bên trong ra va phải.
"Điên rồ, nực cười, cho dù cô có mời Liszt tới thì bản nhạc này cũng chẳng thể nở hoa được!"
"Tôi đúng là ngu xuẩn khi lãng phí thời gian với loại người như vậy đến tận bây giờ!"
Người đàn ông tức đến đỏ mặt, lướt vụt qua bên cạnh Aurora rồi nhanh chóng biến mất cuối hành lang. Ngoài hai câu chẳng đầu chẳng cuối ấy, ông ta chẳng để lại điều gì.
Cánh cửa vẫn mở toang.
Aurora chuyển tầm mắt, nhìn thấy đuôi đàn dương cầm cùng những tờ bản nhạc vừa rơi vương vãi dưới đất.
"Tôi biết ngay mà... người phụ nữ đó chưa từng muốn tôi được yên ổn. Cô ta muốn hủy hoại tôi, muốn tôi giãy giụa trong địa ngục... Tôi xong rồi!"
Giọng nữ đầy bi phẫn vọng ra từ bên trong.
Điều khiến Aurora bất ngờ là ngoài chất giọng như chim sơn ca ấy, cô còn nghe thấy thứ tiếng Anh cực kỳ chuẩn ngay giữa Paris.
"Harriet, bình tĩnh nào... nhất định vẫn còn cách khác, chúng ta thử lại thêm lần nữa được không?"
"Còn gì để thử nữa chứ? Ngay từ đầu bọn họ đã không muốn tôi thành công rồi, là vì tôi bị què sao? Tôi không thể giống trước kia, đứng trên sân khấu mà tùy ý cất giọng hát nữa... Bọn họ để tôi lên sân khấu cũng chỉ vì thương hại..."
"Trời ơi, nếu ngay từ đầu đã là như vậy, thì cần gì phải cho tôi nhìn thấy hy vọng!"
Giọng nói của người phụ nữ dường như đã nghẹn ngào. Dù đứng cách khá xa, Aurora vẫn có thể nghe được tiếng nức nở bị kìm nén nơi cổ họng cô ấy.
Aurora bất giác thu tay chuẩn bị gõ cửa lại, lùi về sau vài bước. Dù hiện tại thông tin vẫn chưa rõ ràng, nhưng trực giác mách bảo cô rằng công việc này tuyệt đối không dễ dàng. Đây không phải thời điểm thích hợp để bước vào.
Những tờ bản nhạc dưới khung cửa bắt đầu được một bàn tay chậm rãi nhặt lên.
Đó là một người đàn ông trẻ tuổi.
Phát hiện ngoài cửa có người, anh chỉ hơi kinh ngạc trong thoáng chốc rồi lịch sự gật đầu chào Aurora, sau đó nhanh nhẹn nhặt hết số giấy tờ đặt lại lên đàn dương cầm.
"Harriet, hình như chúng ta có khách." Người đàn ông chu đáo nhắc nhở người phụ nữ trong phòng bằng tiếng Anh, rồi mỉm cười bước ra cửa. Thân hình của anh khéo léo chắn mất tầm nhìn của Aurora, đổi sang tiếng Pháp giọng Paris cực chuẩn để tiếp tục nói chuyện.
"Tiểu thư, hình như chúng ta chưa từng gặp nhau? Xin hỏi cô tới đây là..."
"Thưa ngài, lần đầu gặp mặt, chúc ngài một ngày tốt lành. Tôi tới đây theo lời mời, đây là thư mời công việc của Hiệp hội Âm nhạc." Aurora đưa lá thư cho người đàn ông đang hơi sửng sốt. Anh mở ra nhìn lướt qua rồi như chợt nhớ tới điều gì mà lập tức bừng tỉnh, vội vàng tránh người sang một bên mời cô vào.
"Harriet, nhìn xem, Chúa đã mang hy vọng tới cho cô rồi. Còn nhớ nữ nghệ sĩ dương cầm cô thêm vào cuối danh sách hôm đó không? Chính là cô gái chơi nhạc của ngài Liszt trong hiệp hội ấy."
"Cô ấy muốn làm người đệm đàn cho cô. Cô vẫn chưa tới đường cùng đâu."
"Có gì khác biệt chứ? Có khi giây tiếp theo cô ấy cũng bị tôi chọc giận bỏ đi thôi... không bằng đừng lãng phí thời gian của cô ấy nữa."
Người đàn ông dường như hoàn toàn bó tay trước người phụ nữ đã suy sụp kia. Anh bất đắc dĩ nhún vai, mang vẻ xin lỗi nói với thiếu nữ ngoài cửa: "Xin lỗi tiểu thư, e là chúng tôi..."
Aurora lại bị cuộc đối thoại chuyển đổi liên tục giữa tiếng Anh và tiếng Pháp làm cho hơi đau đầu. Cô dứt khoát bước thẳng vào trong, nhìn người phụ nữ đang vùi mình trong sofa đối diện cây đàn rồi bình tĩnh cất giọng bằng tiếng Anh.
"Cô nói không muốn lãng phí thời gian của tôi... nhưng tiểu thư à, tôi đã tới tận đây rồi, thêm vài phút nữa cũng chẳng đáng tiếc."
Thiếu nữ xoay người, cầm lấy xấp bản nhạc trên đàn, đặt chúng lên giá nhạc rồi ngồi xuống.
"Tôi vốn không dễ nổi giận đâu. Cô hoàn toàn có thể thử thách giới hạn của tôi thử xem? Huống hồ tôi cho rằng, những người bị cô chọc tức bỏ đi trước đó... đều có nguyên nhân cả."
"Nguyên nhân gì?" Aurora nghe thấy người phụ nữ phía đối diện cất giọng buồn buồn hỏi lại, khóe môi cô cong lên thành nụ cười nhàn nhạt.
"Bởi vì họ là đàn ông. Không phải phụ nữ... thì làm sao hiểu được tâm tư của cô chứ?"
"Phụt."
Nghe thấy tiếng cười cuối cùng cũng vang lên trong không gian đã bị đè nén quá lâu, Aurora rời mắt khỏi trang nhạc, chuẩn bị nhìn mặt chủ nhân của công việc này.
Nào ngờ, cô lại chết lặng ngay trước cây đàn dương cầm. Người phụ nữ chậm rãi ngẩng đầu khỏi đầu gối. Đôi mắt lấp lánh ánh lên ý cười, gương mặt đẹp đến mức có thể bước vào tranh chân dung truyền thế đang tựa giữa hai cánh tay mang đầy vẻ chở che. Những lọn tóc màu hạt dẻ mềm mại phác họa nên đường nét của cái đẹp.
Trong khoảnh khắc ấy, Aurora tưởng như mình đã nhìn thấy Juliet đang cất tiếng hát bên khung cửa sổ đêm khuya.
"Cô biết nói tiếng Anh sao? Tôi nhớ họ của cô là..."
"Xin hãy bỏ qua họ của tôi đi, cứ gọi tôi là Aurora là được." Thiếu nữ mỉm cười. "Cô xem, chỉ riêng chuyện biết tiếng Anh thôi, tôi đã gần gũi với cô hơn bọn họ rồi mà."
"Cô cũng không thích người khác nhắc đến họ của mình sao? Không phải tiểu thư đâu, là phu nhân đấy, Aurora." Người phụ nữ trên sofa dần chỉnh lại tư thế đoan trang.
"Đã rất lâu rồi tôi không được nói tiếng mẹ đẻ với người ngoài... chuyện này khiến tôi rất vui vẻ."
"Vậy nên, cô cũng hãy bỏ qua họ của tôi đi. Tôi là Harriet."
Mọi chuyện dường như đang phát triển theo chiều hướng tốt đẹp hơn.
Mà dương cầm luôn khiến Aurora cảm thấy an tâm. Cô tùy ý lướt một đoạn hợp âm rải linh động vui tươi trên phím đàn, khẽ gõ lên giá nhạc.
"Vậy thì Harriet, nếu cô không ngại... có thể bắt đầu kiểm tra tôi rồi."
"Không cần chút thời gian để làm quen bản nhạc sao, Aurora?"
Thiếu nữ ngồi trước dương cầm thẳng lưng lên, trong nụ cười tràn đầy tự tin.
"Không cần."
Sau câu trả lời dứt khoát ấy, trong căn phòng vang lên tiếng đàn sâu lắng đến mức hoàn toàn không giống một buổi diễn thử lần đầu.
Aurora đứng trước khung cửa sổ lớn nơi hành lang, nhìn dòng xe ngựa qua lại dưới con đường bên dưới, có hơi thất thần.
Một khắc trước, cô cùng người trợ lý vừa bị Harriet đột ngột thay đổi cảm xúc ấy lớn tiếng mời ra ngoài.
Rõ ràng ban đầu, cô đã dùng tiếng đàn để khơi dậy hứng thú nơi Harriet. Người phụ nữ kia thậm chí còn cất giọng khe khẽ hòa theo tiếng dương cầm.
Có lẽ đàn quá mê hoặc cũng là một loại sai lầm.
Sai ở chỗ Harriet bị hấp dẫn đến mức muốn bước lại gần cây đàn, mà cú loạng choạng khi cô ấy nhấc chân lên đã hoàn toàn phá hủy bầu không khí tốt đẹp vừa mới được gây dựng.
Nữ ca sĩ nhớ tới đôi chân không còn hoàn hảo của mình... rồi suy sụp.
Giọng hát của Harriet rất đẹp. Tiếng ca của cô ấy khiến Aurora càng đắm chìm hơn vào biểu đạt của những phím đàn đen trắng...
Rõ ràng lẽ ra phải là một sự phối hợp vô cùng ăn ý, nào ngờ lại bị vô số xiềng xích trói buộc.
"Cô vẫn chưa đi sao, tiểu thư Aurora?"
"Chẳng phải ngài cũng vậy sao, thưa ngài?"
Bước chân vừa nhấc lên của người trợ lý khựng lại giữa không trung.
Anh cười cười, chỉ về phía hành lang xa hơn một chút, ra hiệu cho Aurora sang đó tiếp tục trò chuyện. Anh giơ chiếc tẩu thuốc nhỏ mang theo bên mình lên. Sau khi nhận được sự đồng ý của cô gái bên cạnh, anh quẹt diêm châm lửa.
"Dù có hơi đường đột, nhưng xin cô hãy kiên nhẫn thêm một chút..."
"Harriet trước kia không phải như vậy. Cô ấy là một người rất tốt. Tôi nhìn ra được cô ấy thật sự rất vui khi được làm việc cùng cô. Chỉ là... áp lực của cô ấy quá lớn. Xin hãy cho cô ấy thêm một chút thời gian."
Aurora im lặng lắng nghe những lời thì thầm của người trợ lý, không tùy tiện cắt ngang. Cô cảm nhận được rằng, ngoài khiếm khuyết trên cơ thể, còn có rất nhiều thứ khác đang đè sụp người nữ ca sĩ ấy.
"Không phải vì tò mò đâu, thưa ngài... nhưng tôi có thể biết Harriet rốt cuộc đang phải chịu đựng điều gì không?"
"Ồ, chuyện này cũng chẳng phải bí mật gì không thể nói." Người trợ lý khẽ thở ra một làn khói thuốc.
"Cảm ơn cô đã quan tâm tới cô ấy. Chỉ là câu chuyện này hơi dài... phải bắt đầu từ chồng cô ấy."
Giữa hành lang tĩnh lặng hòa cùng mùi thuốc lá nhàn nhạt, Aurora dần biết được quá khứ phức tạp của Harriet.
Nữ ca sĩ này từng là nữ chính của các vở opera Shakespeare tại Anh quốc. Khi sự nghiệp ở độ rực rỡ nhất, cô từng nhiều lần lưu diễn khắp các quốc gia. Ophelia và Juliet của cô đã từng khiến cả Paris mê đắm đến mất hồn. Mà may mắn lẫn bất hạnh của cô... đều bị người chồng khuếch đại đến vô hình.
Chồng cô từng dùng một bản nhạc gây chấn động nước Pháp để tuyên bố với cả thế giới rằng Harriet mới là người tình trong mộng của anh. Khi sự nghiệp cô rơi xuống đáy vực, anh theo đuổi cô như một giấc mộng điên cuồng. Anh không bận tâm chuyện đôi chân bị thương có thể khiến cô tàn tật, cũng chẳng để ý món nợ cô đang mang trên lưng, kiên quyết cưới cô làm vợ.
Kết hôn, sinh con...
Những ngày tháng đáng lẽ phải viên mãn ấy lại trôi qua vô cùng gian nan.
Người chồng ấy trong giới âm nhạc Pháp vốn là một kẻ khác thường. Mà Harriet sau khi kết hôn lại rời xa sân khấu...
Người phụ nữ từng kiêu hãnh ấy dần không còn tìm được vị trí của mình. Cô muốn tái xuất, nhưng đôi chân lại khiến cô mãi chẳng dám bước tới. Sau vô vàn khó khăn, Harriet cuối cùng cũng tìm được cơ hội tại nhà hát này, cho dù cô phải diễn chung sân khấu với một người mới.
"Ban đầu chúng tôi vẫn chấp nhận kiểu chiêu trò ấy." Người trợ lý bất đắc dĩ nói. "Harriet hiểu rõ tính toán của nhà hát opera, nhưng cô ấy không hề sợ."
"Vấn đề nằm ở chỗ... người phụ nữ kia xuất hiện."
"Thân phận hiện tại của cô ta đủ để thay đổi quyết định của nhà hát. Cô ta dễ dàng đổi bài hát vốn thuộc về Harriet sang cho người mới kia, lại còn cho nhà hát đủ mặt mũi, bởi vì cô ta sẽ đích thân làm người đệm đàn dương cầm cho buổi diễn hôm ấy."
"Người phụ nữ kia"... từng là bạn gái cũ của chồng Harriet.
Cuối cùng cô ta bỏ rơi anh, gả cho một thương nhân lớn hơn mình những hai mươi tuổi.
Người trợ lý không nói ra tên cô ta.
Anh chỉ nói với Aurora một câu.
"Cô ta là nữ nghệ sĩ dương cầm xuất sắc nhất Paris hiện giờ."
[Chú giải · Op.33]
[1] Về cách vận hành của hiệp hội: vì không tra cứu được phương thức hoạt động thật sự của các hiệp hội âm nhạc thời đó, nên phần này là tác giả tự hư cấu, xin đừng xem là thật.
Cá nhân tác giả cảm thấy ở thời đại ấy, thư giới thiệu hẳn có tác dụng cực kỳ lớn.
[2] Juliet hát bên cửa sổ: Harriet Smithson (sau khi kết hôn mang họ Berlioz) chính là người đóng vai Ophelia trong Hamlet khiến Berlioz yêu từ cái nhìn đầu tiên. Vài ngày sau, vai Juliet của cô trong Romeo và Juliet càng khiến ông si mê không dứt, từ đó viết nên "Symphonie Fantastique" — Bản giao hưởng kỳ ảo.
,
💬 Bình luận chương