· Scherzo · Op.53: [Một cái tên, ký hai lần]
Người đánh xe siết chặt dây cương, cất tiếng hô ngắn gọn. Chú ngựa Hanover khẽ ngẩng đầu rồi ngoan ngoãn hạ vó đang bước tới xuống. Cỗ xe cuối cùng cũng dừng hẳn, khoang xe không còn lắc lư nữa.
May mà suốt quãng đường xe đi rất chậm, Aurora không phải chịu cú chúi người về phía trước do quán tính khi xe đột ngột dừng lại. Nếu thật sự xảy ra chuyện đó, với trạng thái đang thất thần như lúc này, có lẽ cô sẽ trực tiếp ngã vào lòng François đang ngồi đối diện.
Những hình ảnh khiến người ta đỏ mặt lại bắt đầu lởn vởn trước mắt cô. Dù đã mấy ngày trôi qua kể từ đêm salon ấy, nhưng tất cả những gì thân mật liên quan đến người kia vẫn luôn thỉnh thoảng xuất hiện trong tâm trí, không ngừng nhắc nhở cô rằng tại thế kỷ XIX hoa lệ này, cô đã kết nên mối ràng buộc quan trọng nhất đời mình.
"Hỏi bao nhiêu lần đi nữa, François, em vẫn sẽ chấp nhận toàn bộ con người anh." Đó là câu trả lời Aurora đã nói với anh tối hôm ấy, sau khi cả hai chúc nhau ngủ ngon trước cửa phòng riêng.
"Vậy mấy ngày tới chúng ta sẽ đi đăng ký... em chuẩn bị cho tốt nhé." Trước khi cô gái mở cửa bước vào phòng, chàng thanh niên cũng nhẹ giọng nhưng kiên định nói ra kế hoạch tiếp theo của họ.
Con tim của Aurora lại bắt đầu đập loạn nhịp. Cô vô thức cử động bàn tay, mãi đến khi chạm phải mấy tờ giấy đã được gấp gọn đặt bên cạnh mới ngẩng đầu nhìn người thanh niên đối diện.
François vẫn ngồi ngay ngắn như thường lệ, tư thế chuẩn mực đến mức không thể chê vào đâu được. Anh nhắm mắt, gương mặt bình thản.
Thiếu nữ khẽ mím môi, ánh mắt lướt xuống đôi tay đan trên đầu gối anh. Những khớp ngón tay khẽ động và động tác miết nhẹ vô thức đã để lộ rằng anh hoàn toàn không bình tĩnh như vẻ ngoài.
Thì ra... anh cũng đang căng thẳng. Aurora thầm cảm thán. Sau khi phát hiện bí mật nhỏ mà anh cố che giấu ấy, cô bỗng thấy lòng nhẹ nhõm hơn đôi chút.
Tại sao lúc nào cũng phải ngồi đối diện nhau chứ? Đặt đối phương ngay trước mắt mình như thế, ở riêng cùng nhau quả thật quá thử thách tâm lý.
Aurora chợt nhớ lại tối hôm đó, ngay cả François hiếm hoi mới để lộ mặt cảm tính cũng đã buông tay cô rồi chuyển sang ngồi đối diện sau khi xe tiến vào phố d'Antin. Hai người đã cùng đi không ít lần nhưng hầu như chưa từng ngồi cùng một bên. Nói ra thì tối Liszt đưa cô đến buổi salon cũng là ngồi đối diện như vậy.
"Aurora, chúng ta đến rồi."
"Vâng, xe dừng rồi, François."
Giọng nói điềm đạm của chàng thanh niên kéo suy nghĩ miên man của cô gái trở về. Cô cầm chắc chồng giấy trong tay, dây thần kinh vừa mới thả lỏng lại dần căng lên.
Hôm nay là ngày họ đã hẹn để đi đăng ký, còn những tờ giấy này chính là hồ sơ của Aurora.
Để có được chúng cũng chẳng dễ dàng gì. Vì phải giấu Petit, cô đã mất không ít công sức mới có thể lấy được những giấy tờ quan trọng mà bà vú lớn tuổi cất giữ mà không khiến bà nghi ngờ.
Trước khi đến đây, cô và François đã ghé Đại sứ quán Ba Lan một chuyến. Theo quy trình thông thường, lẽ ra họ nên hoàn tất thủ tục đăng ký kết hôn tại đó. Nhưng François dường như vô cùng bài xích nơi ấy. Anh thà làm thêm thủ tục để được phép đăng ký tại Tòa thị chính Paris còn hơn để những giấy tờ tượng trưng cho hôn nhân được lưu lại ở đại sứ quán.
Dù như vậy là không đúng, nhưng khi ấy, đặc biệt là từ lúc vừa bước chân vào đại sứ quán, François đã trở nên vô cùng khác thường. Suốt cả quá trình anh gần như phải kìm nén cảm xúc để đưa cô hoàn tất thủ tục xin phép. Aurora thấp thoáng nhìn thấy bóng dáng của Chopin trên người anh. Bởi vì yêu đất nước ấy quá sâu đậm nên trong lòng không thể chấp nhận nổi dù chỉ một hạt cát làm hoen ố nó.
Thiếu nữ lập tức lắc đầu, tự cấm mình liên hệ hai người với nhau. Dẫu sao thì bất kỳ người Ba Lan nào lưu lạc đến Paris mà trái tim vẫn chưa nguội lạnh cũng đều như thế.
Giờ đây, Aurora sẽ mang theo tất cả giấy tờ này, cùng François đến Tòa thị chính để đăng ký kết hôn.
Ôi, Charoline...
Có lẽ đây là chuyện điên rồ nhất mình từng làm trong đời, ngay cả việc vừa xuyên không được vài ngày đã ký hôn ước với người khác cũng không thể sánh bằng.
Mình sắp kết hôn thật rồi... Đúng vậy, với một quý ngài cổ vật đáng yêu... còn là kiểu lén lấy chứng minh thư và sổ hộ khẩu từ nhà rồi cùng anh ấy đến cơ quan dân chính để đăng ký kết hôn nữa!
Thiếu nữ hít sâu một hơi rồi đưa tay về phía chốt cửa xe. Một bàn tay của người đàn ông phủ lên các khớp ngón tay cô, ngăn động tác kéo chốt.
"Aurora, em đã chuẩn bị xong chưa?" Không đợi cô lên tiếng thắc mắc, François đã mở lời trước. "Có lẽ em vẫn còn cơ hội cuối cùng để hối hận..."
"François, tự hỏi lòng mình xem anh có tin câu đó không?" Cô mỉm cười vỗ nhẹ lên tay anh, tiếng chốt cửa bật mở vang lên rõ ràng. "Miệng thì bảo em không còn cơ hội, lại còn cho em cơ hội. Thưa ngài, anh đúng là mâu thuẫn quá đấy."
Aurora mở cửa xe rồi là người đầu tiên nhảy xuống. Cô đứng dưới ánh nắng, đưa tay về phía François vẫn còn ở trong xe.
"Em sẽ không hối hận đâu, François. Chúng ta đi đăng ký thôi."
"Anh nghe rồi, Aurora. Chúng ta đi đăng ký thôi."
Chopin bật cười khe khẽ.
Mỗi khi anh do dự, chần chừ, Aurora luôn là người kiên định không lay chuyển. Sự ngập ngừng và nhút nhát cuối cùng trong lòng anh đều bị hình bóng dưới ánh mặt trời của cô hoàn toàn xua tan. Thế nhưng sau khi bước vào tòa thị chính, chàng thanh niên lập tức cảm nhận được bước chân nặng nề của cô gái đang khoác tay mình, cả người cô rõ ràng là đang căng thẳng đến phát run.
Anh vui vẻ đặt bàn tay mình lên mu bàn tay cô.
Trên con đường mang tên tình yêu, nhịp bước của anh và Aurora dường như không hoàn toàn đồng điệu, nhưng cuối cùng vẫn luôn đạt đến một sự hòa hợp kỳ lạ. Mỗi khi Chopin nghi ngờ mọi thứ, anh đều bị sự thẳng thắn của chú sơn tước nhỏ đánh thức. Nhưng chú chim nhỏ ấy lại rất thích khoác lên mình chiếc mặt nạ của con hổ giấy. Dáng vẻ giương nanh múa vuốt của cô chẳng kéo dài được bao lâu, bởi nét e thẹn của thiếu nữ vốn vẫn là một phần bản chất của cô.
Trùng hợp ở chỗ, mỗi khi khí thế của cô suy yếu thì lại là lúc anh trở nên kiên định nhất. Sự lệch nhịp giữa họ vừa vặn đến kỳ diệu.
"François, Aurora... ở đây!"
Giữa đại sảnh rộng lớn của tòa thị chính, bị người ta gọi thẳng tên trước mặt mọi người, Chopin chỉ cảm thấy mọi ánh mắt đều đổ dồn lên mình. Hơi thở của anh chợt nghẹn lại, cảm giác bất an chẳng khác gì lúc đứng trên sân khấu biểu diễn. Đại sảnh vốn còn thấy trống trải bỗng như chật kín người.
Rất tốt, giờ đến lượt anh chết khiếp vì căng thẳng.
Chopin nghiến răng trừng mắt nhìn người nghệ sĩ dương cầm tóc vàng đang nhiệt tình vẫy tay phía trước, như sợ người khác không chú ý đến mình, rồi thầm tự nói lần nữa: mời Liszt đến đúng là một sai lầm to đùng.
"A, Franz! Ơ, còn có cả... ngài Alkan nữa sao?" Cô sơn tước nhỏ lập tức trở nên đầy sức sống, vui vẻ kéo tay anh đi về phía đó.
Cô ấy vừa gọi Alkan ư?
Khoan đã, cô ấy vậy mà lại quen Alkan? Sao có thể chứ? Người nghệ sĩ dương cầm Do Thái này là người bạn kín tiếng nhất của anh. Anh rất quý anh ta, bởi tính cách của cả hai vô cùng giống nhau.
Chopin mím môi, trong lòng dấy lên chút ghen tị. Dù sao thì tranh chân dung của Alkan đâu có nhiều bằng anh, tác phẩm cũng vậy.
"Thì ra là cô, tiểu thư. Thật trùng hợp, bảo sao..."
"Charles, anh và Aurora quen nhau à?"
Liszt tỏ ra vô cùng hứng thú. Thứ nhất là vì người bạn mắc chứng sợ đám đông còn nặng hơn cả Chopin lại có thể tự nhiên chấp nhận sự tiếp cận của một người xa lạ. Thứ hai là vì nghe ý trong lời Alkan thì rõ ràng đây không phải lần đầu anh ta gặp Aurora.
Thấy vẻ mặt người Ba Lan đang tiến lại không mấy dễ coi, chàng trai tóc vàng nhướng mày, vểnh tai nghe người bạn vốn hay ngượng ngùng lắp bắp giải thích.
"Tôi gặp cô ấy ở buổi salon... Sau khi tôi nói họ của mình, cô ấy nhận ra tôi, rồi..."
"Rồi sao nữa?"
Có lẽ vì ngượng ngùng nên Alkan chần chừ không biết nói thế nào. Liszt chẳng buồn để ý đến gương mặt sa sầm của Chopin, chỉ muốn biết cho bằng được câu trả lời. Nhạy bén cũng là một đặc điểm của người bạn này. Nếu bây giờ không hỏi cho ra nhẽ, đợi người Ba Lan tới nơi thì e rằng phải đến ngày mai hắn mới biết đoạn sau.
"Sau đó thì... vị tiểu thư này nói rất mong được chơi những bản Etude của tôi."
"Etude... của anh?"
Liszt mở to mắt. Đúng lúc ấy, giọng nói không mang chút cảm xúc nào của Chopin vang lên bên tai khiến sống lưng hắn lạnh toát.
"Charles, từ trước đến nay anh chưa từng viết Etude."
"Đúng vậy, Fr... François. Tôi có thể biết tên vợ ngài được không? Đợi đến khi viết xong Etude, tôi sẽ có người để đề tặng."
Này này, Alkan, đừng ngây thơ thế chứ! Sự cảnh giác của anh đâu rồi? Chua đến mức này thì ngay cả tôi cũng ngửi thấy mùi ghen của người Ba Lan rồi. Hôm nay là ngày cưới của anh ta, mau nhớ xem mình đến đây để làm gì đi. Liszt âm thầm than thở trong lòng, dường như đã có thể đoán trước sau này người Ba Lan sẽ trách móc mình thế nào.
"Được thôi, ngài Alkan, nhưng tôi không cần ngài đề tặng cho mình. Tôi chỉ mong sớm được chơi tác phẩm của ngài. Tôi là..."
"Aurora."
Thiếu nữ vui vẻ nhập cuộc trò chuyện, nhưng chưa kịp báo tên thì đã bị người thanh niên đang khoác tay mình cắt ngang.
Nụ cười của chàng trai Hungary gần như không giữ nổi nữa. Đám người này sao cứ gặp mặt là quên ngay việc chính vậy!
"Aurora... Vậy còn họ thì sao?"
"Ngài không cần biết họ cũ của cô ấy. Dù sao từ hôm nay trở đi cô ấy sẽ theo họ của tôi. Còn bản Etude mà cô ấy mong đợi, tôi cũng rất muốn được nghe. Charles, tên cô ấy ghép với họ của tôi thì cũng xem như đề tặng cho tôi rồi."
Liszt bất lực nhìn Alkan chậm chạp chớp mắt rồi ngoan ngoãn gật đầu. Hắn sợ quả chanh chua nhất nước Pháp kia sẽ lây sang mình nên cười chuyển đề tài.
"Nếu muốn chơi Etude đến thế thì Aurora, chỗ tôi có Etude theo chủ đề Paganini đấy. Nhưng chuyện đó để sau hẵng nói, bây giờ mọi thứ đã chuẩn bị xong rồi, hai người mau đi kết hôn đi!"
Liszt cảm thấy mình chẳng lúc nào hết phải lo nghĩ, vừa nói vừa đẩy Chopin về phía quầy đăng ký. Đợi đến khi chú rể cuối cùng cũng nhớ ra phải làm chính sự trước, hắn mới buông tay rồi cùng Alkan đi theo.
"Aurora, tất cả tác phẩm của anh... đều là của em."
Loáng thoáng nghe thấy câu nói ấy, chân của Liszt suýt thì trượt.
Rốt cuộc trái tim người Ba Lan này được cấu tạo kiểu gì vậy? Cái tính vòng vo ấy đúng là chẳng giống ai. Đã thế thì sao không nói thẳng luôn rằng "toàn bộ sáng tác của Chopin đều thuộc về em" cho rồi?
Chopin khẳng định Liszt hẳn là nguồn gốc của một loại virus nào đó, nếu không thì tại sao chỉ cần người này xuất hiện là mọi chuyện đều lệch khỏi quỹ đạo? May mà chẳng bao lâu nữa Aurora sẽ hoàn tất việc đăng ký với anh.
"Là ngài? Ba ngày trước..."
"Đúng vậy, thưa ngài, cuộc hẹn đặc biệt."
Nhân viên sau quầy lập tức nhớ ra gương mặt của anh. Lời nhắc nhở của Chopin vừa khéo đúng lúc. Đối phương gật đầu, nhanh nhẹn rút ra một tờ phiếu đăng ký rồi bắt đầu hỏi theo quy trình.
"Xin mời hai vị lần lượt đọc tên của mình. Quý ông trước."
"François Pichon."
"Aurora Wodzinska."
"Tín ngưỡng của mỗi người. Quý ông trước."
"Công giáo."
"... Công giáo."
"Hôm nay là ngày 18 tháng 10 năm 1836. Ngài Pichon và cô Wodzinska, với tờ phiếu đăng ký này làm chứng, dưới ngòi bút của tôi ghi nhận, hai vị sẽ chính thức kết thành vợ chồng tại đây dưới sự chúc phúc của những người làm chứng. Nếu hai vị nguyện trung thành với nhau, xin hãy ký tên vào đây, vẫn là quý ông trước. Sau đó mời những người làm chứng của hai vị cũng ký xác nhận."
Chopin nhận tấm thẻ, trải lên mặt bàn. Anh cầm bút định chấm mực nhưng vì tay run nên đầu bút mãi vẫn không đưa được vào lọ mực.
Anh hít sâu một hơi, từ bỏ nỗ lực vô ích ấy rồi đưa cây bút cho Aurora.
"Aurora, em ký trước đi, sau đó đưa cho Franz và Charles..."
"François?"
"Bạn thân mến của tôi, anh bị sao vậy?"
Anh nắm lấy bàn tay phải vẫn còn run rẩy của mình, bất lực thở dài: "Aurora, tha lỗi cho anh. Đây là lần đầu tiên anh kết hôn, kích động và căng thẳng quá nên đến chữ cũng không viết nổi. Cho anh bình tĩnh lại một chút... Anh hứa sau khi em ký xong thì anh sẽ trở lại bình thường."
Cô mỉm cười cầm lấy cây bút từ tay anh, thoải mái ký tên lên tấm thẻ: "François, cũng là lần đầu em kết hôn mà. Đừng sợ, dù sao anh cũng không chạy thoát được đâu. Em có rất nhiều thời gian để kiên nhẫn chờ tay anh trở lại bình thường."
Sau khi Alkan và Liszt ký tên xong, cây bút lại trở về tay Chopin.
"Đây là lần thứ hai tôi làm người chứng hôn, nhưng François thân mến, cảm ơn anh đã cho tôi được trải nghiệm cảm giác ký tên trước cả chú rể." Phía sau vang lên giọng trêu chọc với âm điệu kỳ quặc của người Hungary, khiến bàn tay vừa cầm bút của người Ba Lan lại cứng đờ.
Một lúc lâu sau, anh đưa tấm thẻ cho nhân viên, vẻ mặt nghiêm nghị quay sang, hít một hơi thật sâu.
"Aurora, em có phiền nếu viết lại một lần nữa không? Vừa rồi anh sơ ý... làm mực bắn lên phiếu đăng ký, khiến nó bị bẩn mất rồi."
Chỉ cần có vết mực che khuất chữ viết thì việc đăng ký sẽ bị xem là vô hiệu. Chopin hoàn toàn có thể nhìn thấy Liszt đang bấu chặt cánh tay Alkan, cố hết sức nhịn cười.
"Vậy thì... viết lại một lần nữa nhé, François."
"Viết xong, anh sẽ đưa em đến nhà thờ."
[Chú giải · Op.53]
[1] "Lẽ ra họ nên hoàn tất việc đăng ký tại đây": Theo quy trình kết hôn còn được lưu lại của Berlioz và Harriet, năm đó hai người đã hoàn tất đăng ký kết hôn tại Đại sứ quán Anh. Do tác giả không tìm được thêm tư liệu liên quan đến những trường hợp khác cùng thời nên đã dựa trên trường hợp của Berlioz để xây dựng chi tiết này.
Lúc này, Chopin không sử dụng hộ chiếu Ba Lan dưới sự kiểm soát của Đế quốc Nga mà xem như mang hộ khẩu Pháp. Còn cô Wodzinska, nhờ quan hệ với gia đình Wodzinski, có thể coi là tương tự Harriet. Tuy nhiên, xét theo tính cách của Chopin, tác giả cho rằng anh sẽ chẳng buồn để ý đến một Đại sứ quán Ba Lan không còn thực sự thuộc về Ba Lan, nên mới thiết lập thêm một bước thủ tục để hai người đăng ký tại cơ quan chính phủ Pháp.
[2] "Xin hai vị lần lượt đọc tên của mình": Thông tin trên thẻ đăng ký kết hôn được tham khảo từ hồ sơ đăng ký kết hôn của Berlioz và Harriet. Phần đầu do nhân viên điền, bao gồm tên hai bên, tín ngưỡng và giáo khu trực thuộc, sau đó ghi ngày tháng năm cùng thông tin người phụ trách, tiếp đến là chữ ký của người đăng ký, cuối cùng là chữ ký của người làm chứng.
[3] "Đây là lần thứ hai tôi làm người chứng hôn": Franz Liszt từng là một trong những người chứng hôn khi Hector Berlioz đăng ký kết hôn năm ấy. Với tính cách của mình, ông hẳn sẽ rất vui lòng giúp bạn bè hoàn thành việc này.
Có lẽ vì cả đời Liszt chưa từng nhận được giấy chứng nhận kết hôn nên cuộc hôn nhân của Berlioz mới thất bại. Thôi thì cứ nghĩ âm với âm thành dương đi, dù sao Alkan cũng chưa từng có giấy kết hôn, còn Chopin và cô Wodzinska thì nhất định không thể có kết cục BE.
,
💬 Bình luận chương