Chương 57: Bạch Quả Chay

Bạch Quả, Triệu Huyền gọi nó là bánh Nian Gao (bánh Tết) miền Nam.

Cô đã không ăn món này suốt năm, sáu năm rồi. Nghĩ đến đây, nước dãi đã không kiềm được mà tứa ra - cô chép miệng một cái.

Bạch Quả có thể gói được mọi thứ. Cô quyết định làm một ít Bạch Quả để gói rau dại ăn.

Lúc ăn trưa, nghe Triệu Huyền đề nghị, Lão Đao hỏi cô: "Em có biết gạo dùng để làm Bạch Quả là một loại 'Gạo Bạch Quả' đặc biệt không?"

Triệu Huyền ngơ ngác lắc đầu: "Em không biết."

Lộ An cũng hỏi: "Thế còn cối đá và chày gỗ để giã Bạch Quả, em có không?"

Triệu Huyền vẫn lắc đầu: "Cũng không có luôn."

Hai người đàn ông cạn lời.

Triệu Huyền hỏi: "Vậy hai anh thành thật trả lời em xem, hai anh có muốn ăn bánh Bạch Quả nhân không?"

Cả hai gật đầu.

Triệu Huyền vỗ tay một cái: "Thế thì xong rồi!"

Triệu Huyền định dùng gạo tẻ để làm Bạch Quả. Còn về cối đá, tìm trong làng là có. Ngày xưa, nhà nhà làm Bạch Quả vào các dịp lễ Tết cơ mà. Quả nhiên, sau khi tìm kỹ, cô tìm thấy một chiếc cối đá nhỏ trong nhà bếp của một hộ nông dân đổ nát. Tuy nhiên, dường như nó không dùng để giã Bạch Quả mà dùng để trữ nước. Triệu Huyền thấy không sao cả, đường nào cũng đến La Mã, miễn là chiếc cối đá này chưa từng được dùng để nuôi lợn là được.

Chiếc cối đá nhỏ cần phải được rửa sạch, chần đi chần lại vài lần bằng nước sôi, rồi phơi nắng để khử trùng.

Còn về chiếc chày gỗ, làm tạm một cái là xong.

Công việc chuẩn bị mất vài ngày, trong thời gian đó Lộ An và Lão Đao đã trồng xong cây trên ruộng khô. Rau dại đã hái về đương nhiên không thể đợi lâu đến thế, đành phải bất đắc dĩ biến thành từng đĩa rau dại xào trứng.

Vừa ăn rau dại xào trứng, Triệu Huyền lại càng thèm bánh Bạch Quả nhân hơn.

Chiếc chày gỗ được Lộ An làm lúc rảnh rỗi. Anh biết sửa xe, biết lắp điện, nhưng không biết làm mộc. Chiếc chày gỗ được làm thành hình cái búa gỗ, ba người họ ước lượng thử, thấy nó rất nặng, chắc chắn có thể giã gạo thành bột nhão.

Triệu Huyền nói: "Sau mỗi mùa vụ bận rộn, việc được ăn một món ăn ngon theo mùa chính là phần thưởng lớn nhất mà bốn mùa dành cho người nông dân."

Lão Đao nói: "Em thèm ăn thì cứ nói thẳng ra đi, mùa vụ xuân này em còn chưa đặt chân xuống ruộng lần nào!"

Triệu Huyền, với vẻ mặt có chút chột dạ, lườm Lão Đao một cái.

Kể từ khi Lão Đao và Lộ An trở về, họ đã nhận hết mọi công việc đồng áng: trồng trọt, chăn nuôi gia súc, thậm chí những hôm tan làm sớm, họ còn phải về nhà nấu cơm.

Mèo Dịch Truyện

Lộ An luôn sẵn lòng làm nhiều việc hơn, vì anh muốn đối xử tốt với Triệu Huyền.

Lão Đao sớm đã coi Lộ An và Triệu Huyền như em trai em gái mình. Là một người anh, anh ấy đương nhiên phải đóng góp nhiều sức lực hơn, nên làm nhiều việc không thành vấn đề với anh.

Triệu Huyền rất vui, cô cảm thấy mình như đang nuôi hai con bò vậy.

Vào ngày làm Bạch Quả, Triệu Huyền còn mời cả gia đình họ Diêu đến.

Hai gia đình đều đã hoàn thành xong vụ xuân. Mọi người quây quần bên nhau, giã Bạch Quả trong không khí náo nhiệt, quả thực giống như một buổi ăn mừng.

Gia đình họ Diêu đến từ tỉnh khác, không quen thuộc với việc làm Bạch Quả. Khi Lộ An đến mời họ trước vài ngày, Chương Tiểu Hòa còn đặc biệt hỏi về cách làm món này. Lộ An từng ăn Bạch Quả nên đã kể lại theo trí nhớ của mình.

Gia đình họ Diêu đi thăm nhà người khác chưa bao giờ đến tay không. Quả nhiên, hôm nay họ lại mang đến đầy ắp quà: bánh trứng tráng được thái sợi nhỏ, đựng đầy một hộp cơm lớn; giá đỗ mập mạp tự làm; và cả một chồng đậu phụ chiên vàng óng.

Đây đều là những nguyên liệu nhân kinh điển để làm bánh Bạch Quả nhân.

Triệu Huyền đã hấp sẵn nửa thùng cơm. Để giữ độ dẻo, cô còn cho thêm một chút gạo nếp vào. Cơm đã hấp cần phải cho ngay vào cối đá giã thành khối, quá trình này gần giống với việc giã bánh dày (nian gao).

Lòng cối đá được phết dầu, và chiếc chày gỗ cũng cần phải được bôi dầu.

Lão Đao ngồi xổm trước cối đá, tay đang thoa dầu. Anh ngẩng đầu nhìn Lộ An đang cầm chày gỗ và hỏi: "Cậu biết giã Bạch Quả không?"

Lộ An trả lời: "Tôi xem trên TV rồi, anh yên tâm."

Cơm đã chín. Diêu Viễn bưng cơm nóng hổi ra, đổ hết vào cối đá.

Bên cạnh cối đá đặt một chậu nước lạnh. Cơm chín được trộn và lật bằng tay, vì cơm quá nóng nên cần thỉnh thoảng nhúng tay vào nước để giảm nhiệt.

Lộ An giáng chiếc chày xuống khối cơm trắng dẻo, rồi nhấc cao lên. Trong khoảng trống đó, Lão Đao sẽ lật cơm để trộn đều.

Nhưng không biết là do Lộ An ra tay quá nhanh, hay Lão Đao lật quá chậm, mà Lão Đao còn chưa kịp rút tay về, thì chiếc chày gỗ của Lộ An đã giáng xuống.

Lão Đao phản ứng cực nhanh, kêu lên một tiếng rồi vội vàng rụt tay lại. Ngay giây tiếp theo, chiếc chày gỗ đã giáng xuống đúng vị trí tay anh vừa mới đặt.

Lão Đao bị một phen hú vía. Anh ngẩng đầu lên, thấy Lộ An nhe răng cười với mình: "Xin lỗi, tôi hơi vội." Thế là Lão Đao đứng dậy, nhường chỗ cho Lộ An: "Thôi, cậu đi lật đi, để tôi giã cho."

...

Giã Bạch Quả là một công việc cần thể lực. Sau mấy lượt suýt gây ra tai nạn thảm khốc ban đầu, cuối cùng họ cũng tìm được nhịp điệu người giã kẻ lật. Lão Đao giã mệt thì đổi sang Diêu Viễn giã, Lộ An lật mệt thì đổi sang Lão Đao tiếp sức.

Độ dính của gạo tẻ rất tốt, tuy không bằng gạo nếp, nhưng qua quá trình giã liên tục, khối cơm lỏng lẻo cuối cùng cũng trở thành một khối dẻo mềm.

Gạo do nhà tự trồng có mùi thơm đậm đà. Khi giã, cả sân đều ngập trong hương thơm của gạo.

Triệu Huyền và Chương Tiểu Hòa thì bận rộn trong bếp xào nhân. Triệu Huyền đã ngâm nở nấm hương từ trước, rửa sạch một ít tôm khô. Rau dại hái hôm qua hôm nay cũng được chần sơ qua nước sôi, cắt thành đoạn nhỏ và vắt khô nước.

Nhiều loại rau dại cần được chần qua nước trước khi ăn để loại bỏ vị đắng và độc tính. Triệu Huyền đã hái cỏ tề, Cỏ Khúc, hẹ dại và củ kiệu. Cô thái nhỏ các loại rau này, trộn đều, tạo thành một chậu hỗn hợp xanh mướt.

Rửa sạch giá đỗ mà Chương Tiểu Hòa mang đến, đậu phụ miếng mỏng được cắt thành hạt lựu. Cho đậu phụ, sợi trứng, nấm hương và tôm khô vào chảo xào. Trong lúc xào chỉ cần thêm một chút muối và dầu mè là được.

Nấm hương và tôm khô tạo ra vị ngọt Umami, còn giá đỗ, đậu phụ và sợi trứng sẽ mang lại cảm giác giòn dai khác biệt. Sau khi xào chín các nguyên liệu đủ màu sắc này, cô chia ra một nửa, trộn vào rau dại băm nhỏ, làm thành nhân rau dại chay.

Khi Triệu Huyền trộn xong nhân rau dại chay, Chương Tiểu Hòa cũng đã luộc chín miến (bún khô) và cắt thành đoạn nhỏ. Nửa phần nguyên liệu xào còn lại được trộn vào miến, tạo thành nhân miến chay.

Nhân bánh Bạch Quả nhân không cố định, có thể cho đậu đũa thái hạt lựu, khoai môn sợi, hoặc lạp xưởng. Mỗi nhà có một khẩu vị riêng. Sở dĩ Triệu Huyền làm Bạch Quả chay là vì cô cảm thấy rau dại có mùi thơm đặc trưng của nó. Nếu cho lạp xưởng hay những thực phẩm nặng mùi vào, sẽ làm mất đi hoàn toàn hương vị đồng nội vốn có của rau dại.

Trứng đôi khi không được tính là thịt cá, mà được tính là món chay.

Vì là Bạch Quả chay, nên Triệu Huyền cho thêm một chút dầu mè và tôm khô để tăng hương thơm.

Chương Tiểu Hòa không quen thuộc lắm với Bạch Quả, chị hỏi liệu loại bánh này có được coi là bánh dày (nian gao) không.

Triệu Huyền suy nghĩ một chút rồi trả lời: "Cũng không hẳn là bánh dày đâu, vì loại gạo dùng làm nó khác. Bạch Quả mà chúng ta ăn ở đây có thể dùng để gói nhân, hoặc nặn thành bánh tròn, hấp lên là ăn được. Còn có thể cắt thành sợi để xào. Nói chung là có rất nhiều cách ăn. À, còn một loại Hoàng Quả (bánh gạo vàng) nữa, không biết chị đã ăn bao giờ chưa?"

Chương Tiểu Hòa lắc đầu.

"Đó là loại bánh được làm từ gạo vàng, cho thêm chút kiềm (muối tro), hương vị có hơi khác Bạch Quả một chút, nhưng cũng rất thơm. Tiếc quá..." Triệu Huyền thở dài. "Chúng ta không có gạo tẻ hạt tròn (gạo canh) nên không thể làm Hoàng Quả ăn được." Nói đến đây, cô chợt nhớ ra: "Chị Hòa này, em biết làm Bánh Bao Từ (Bao Cí). Cách làm Bao Từ khác với Bạch Quả. Vỏ Bao Từ được làm từ bột gạo xay rang, cũng dùng để gói nhân. Nhân là lạp xưởng và củ kiệu, thơm ngon hết chỗ chê. Lần sau em làm em sẽ gọi chị sang ăn nhé."

Chương Tiểu Hòa gật đầu: "Em chỉ cho chị cách làm, rồi đến lúc đó nhà chị sẽ làm, chị sẽ học thử."

Triệu Huyền cười híp mắt đồng ý: "Vâng ạ!"

Hai người vừa trò chuyện vừa xào xong phần nhân. Đợi ba người đàn ông ngoài sân giã xong khối Bạch Quả, khiêng lên mặt thớt, họ có thể bắt tay vào gói.

Đầu tiên, khối Bạch Quả đã thành hình được lăn thành một thanh dài. Thanh dài này được ngắt thành từng viên nhỏ. Viên nhỏ được vo tròn thành hình bánh dẹt nhỏ bằng lòng bàn tay. Lấy viên bánh dẹt, chọc một lỗ ở giữa, dùng ngón tay nặn dọc theo lỗ để tạo thành một chiếc túi nhỏ. Nhét đầy nhân vào chiếc túi, sau đó đóng mép lại là hoàn thành.

Bánh Bạch Quả nhân có kích cỡ vừa vặn trong lòng bàn tay, trông trắng trẻo mũm mĩm, giống như một chiếc bánh chẻo lớn.

Chương Tiểu Hòa biết làm các loại bánh bột và cũng biết nặn bánh chẻo. Chị chỉ cần học Triệu Huyền một lần là làm được, chỉ có điều chị chỉ có một tay nên phải đặt viên bột lên thớt rồi nặn, tốc độ không được nhanh. Những người còn lại chia nhau công việc: một người chia bột, một người vo tròn, và những người còn lại thì gói.

Bột làm bánh Bạch Quả đã được nấu chín, ngay cả sau khi nhào thành khối vẫn còn rất nóng. Phần nhân cũng đã chín, nên sau khi gói xong là có thể ăn ngay. Triệu Huyền là người gói xong chiếc đầu tiên, cô đưa cho Gǒu Gǒu. Chiếc bánh cô gói rất lớn, vỏ mỏng nhân đầy đặn.

Gǒu Gǒu đỡ lấy bánh bằng hai tay, cảm ơn Triệu Huyền rồi vui vẻ chạy ra ngoài chơi với 460.

Sau khi gói được một lúc, mặt trời lên, cả nhóm di chuyển ra sân, đặt những chiếc ghế dài ngoài đó, vừa gói bánh vừa tắm nắng.

Người ngồi, người đứng. Trên ghế dài kê những chiếc mẹt tre tròn đã được phết một lớp dầu ăn. Những chiếc bánh Bạch Quả đã gói xong được đặt lên đó, khi đầy thì được phủ vải màn trắng và mang vào bếp, sau đó lấy một chiếc mẹt tre trống khác ra.

Cuộc sống trong núi không có nhiều điều thú vị, vài người vừa làm việc vừa thỉnh thoảng trò chuyện một hai câu. Đôi khi Lão Đao và Lộ An nói về chuyện ở chợ muối ven biển, nhà Diêu Viễn thì nói chuyện nông nghiệp. Diêu Viễn đã từng đi đến những thôn hoang xa hơn, nơi mà Triệu Huyền và Lộ An chưa từng đặt chân tới, nên anh kể lại những điều mắt thấy tai nghe ở đó.

Nói chung, những câu chuyện mọi người kể đều nhẹ nhàng, không có quá nhiều biến cố, nhưng đều là những chuyện tốt khiến lòng người thư thái.

Nếu gói bánh mệt, họ có thể ngồi xuống và ăn một chiếc bánh Bạch Quả.

Triệu Huyền nhón một chiếc bánh Bạch Quả, đi ra bậc thềm phía trước sảnh chính rồi ngồi xuống ăn.

Vỏ bánh Bạch Quả rất mỏng, mềm và dẻo, nhưng lại mang một chút dai khó nhận thấy. Cắn một miếng là chạm ngay vào phần nhân đầy ắp nguyên liệu: vị tươi ngon của tép khô, mùi thơm của nấm hương và trứng xắt sợi, cùng với độ giòn sần sật của giá đỗ và rau dại.

Mùi vị của rau dại thật sự rất đặc biệt, khác với vị ngọt tươi của rau nhà trồng, rau dại mang một hương thơm thuần khiết, một mùi hương của núi rừng. Chỉ cần nếm thử hương vị này là có thể lập tức cảm nhận được mùa xuân.

Trước đây Triệu Huyền không thích rau dại, bởi vì mấy năm qua cô đã ăn quá nhiều rồi. Trong trại tị nạn, khẩu phần ăn của cô gần như một nửa là rau dại. Rau dại không có dầu mè hay muối để xào, ngay cả khi đã chần qua nước sôi cũng không ngon vì quá nhiều xơ, và cái mùi hương hoang dã đó cuối cùng cũng biến thành vị đắng chát.

Cứ qua mùa xuân, rau dại sẽ già đi, ngay cả trâu bò còn khó nhai, nhưng Triệu Huyền vì muốn sống sót nên vẫn hái chúng về, chần nước sôi rồi thái thành vụn nhỏ hơn, cố nuốt xuống.

Chị Lộ thấy cô ăn rau dại già thì luôn lắc đầu. Chị ấy nói rằng khi rau dại già đi, độc tính sẽ tăng lên và thực chất là không thể ăn được nữa, giống như cây rau khúc, ăn nhiều sẽ hại mắt. Nhưng Triệu Huyền không còn cách nào khác, lúc đó Lộ An bị trọng thương, anh cần nhiều dinh dưỡng hơn. Triệu Huyền đã nhường hầu hết khẩu phần lương thực của mình cho anh, cô chỉ ăn một chút để duy trì sự sống.

Triệu Huyền lúc đó gầy trơ xương, nơi to nhất trên hai chân cô lại là đầu gối. Thậm chí tóc cô cũng không dài, chỉ là một mớ lởm chởm, trông cô lúc ấy thực sự giống một người ngốc.

Mãi đến năm ngoái khi cô và Lộ An đến đây, suốt mùa xuân đầu tiên cô gần như không hái rau dại ăn, vì cô đã quá sợ hãi rồi. Còn năm nay, cô chỉ tiện tay hái chúng về khi đi hái thuốc.

- Thế nhưng, chiếc bánh Bạch Quả nhân rau dại này, sao lại ngon đến thế chứ.

Triệu Huyền ăn hết một chiếc bánh lớn, rồi vẫn ngồi đờ đẫn trên bậc thềm.

Ánh nắng chiếu thẳng vào nơi cô đang ngồi, ấm áp dễ chịu. Thỉnh thoảng lại có một cơn gió thổi tới, mang theo mùi hương của núi rừng giống như rau dại, cùng với cảm giác ẩm ướt.

Cô quá yêu thích mùa xuân như thế này, cô cũng yêu ngôi làng này và cả nhóm bạn mới quen hiện tại.

Triệu Huyền ngồi thả lỏng trên bậc thềm rất lâu, không ai giục cô đứng dậy làm việc. Chương Tiểu Hòa gói xong một chiếc bánh Bạch Quả nhân miến, nhét vào tay cô, bảo cô cứ tiếp tục ngồi ăn và tắm nắng.

Diêu Viễn đang dạy Gǒu Gǒu cách gói bánh Bạch Quả. Lộ An và Lão Đao cũng đang vụng về tập gói. Lão Đao, người bình thường nhanh nhẹn tháo vát là thế, lại thất bại ở món ăn nhẹ tinh tế cần sự kiên nhẫn này. Bánh Bạch Quả anh gói có lớp vỏ dày hơn cả tường thành. Sau vài lần thử, anh tự giác chuyển sang làm việc chia bột.

Vài người vừa gói vừa ăn, bận rộn suốt cả buổi sáng. Vì hấp một thùng cơm nên họ cũng nấu được một nồi nước cơm lớn. Mọi người ăn bánh Bạch Quả xong, nếu khát thì lại uống một bát nước cơm.

Phần nhân đã được gói hết, còn thừa lại một ít bột Bạch Quả. Họ nặn số bột này thành những chiếc bánh tròn nhỏ. Những chiếc bánh dẻo này được làm khô một chút rồi cho vào tủ lạnh, có thể bảo quản được rất lâu. Khi muốn ăn, chỉ cần lấy ra hấp mềm, chấm đường trắng, hoặc dùng để xào rau, nấu canh đều được.

Qua buổi trưa, gia đình Diêu Viễn chuẩn bị ra về.

Triệu Huyền gói cho họ rất nhiều bánh Bạch Quả nhân và bánh dẻo tròn. Hai gia đình vui vẻ chào tạm biệt nhau.

Đây là một ngày rất đỗi bình thường trong mùa xuân. Sau ngày này, cuộc sống của mọi người vẫn tiếp diễn. Nhờ có nhiệt độ dễ chịu, công việc đồng áng không quá mệt mỏi. Lão Đao và Lộ An sau khi chăm sóc xong cả ruộng nước và đất trồng khô, họ lại bắt đầu loay hoay với vườn rau.

Rau trong vườn vào mùa xuân là loại ít ngon nhất, đây chính là giai đoạn giao mùa khan hiếm. Mấy cây cải bẹ xanh mà Triệu Huyền chán ngấy hồi mùa đông đã được nhổ bỏ, thay vào đó là nhiều loại rau củ phong phú cho mùa xuân và mùa hè như cà tím, cà chua, đậu đũa, ớt. Những loại này cần thời gian dài hơn để leo giàn. Phần đất còn lại vẫn trồng tỏi tây và cải dầu non, những thứ này Triệu Huyền cũng đã ngán, vì thế cô vẫn ra ngoài hái rau dại mỗi ngày.

Lộ An và Lão Đao quả thật khỏe như trâu. Sau khi gieo trồng các loại rau mới, hai người họ còn phải ra đồng thăm nom mỗi ngày – những cây non vừa trồng cần được chăm sóc cẩn thận. Ngoài ra, hai người còn vào núi, chỉ mất một buổi chiều đã chặt được hàng trăm cân măng tươi mang về. Tiếp theo, họ còn định lấy số đậu phộng thu hoạch năm ngoái ra để ép dầu bằng chiếc máy ép dầu gia đình.

Triệu Huyền rảnh rỗi trong lòng không hề hoang mang - cô đâu phải là không làm việc, cô đang hái thảo dược mà. Chỉ có hái thuốc mới có thể đổi được những thứ tốt hơn tại chợ muối.

Vì thế, tuy Triệu Huyền hầu như không làm việc nặng nhọc, nhưng sự tự nhận thức về giá trị bản thân của cô lại cực kỳ cao.

Việc cày cấy mùa xuân bên nhà Diêu Viễn cũng đã kết thúc. Chương Tiểu Hòa đến tìm Triệu Huyền để cùng nhau đi hái nấm và thảo dược. Hai người họ đi cùng nhau sẽ có thể đi đến những nơi xa hơn.