Giăng lướiSự xuất hiện của Holmes khiến ngài Nam tước rất vui sướng, vì ông tin rằng Holmes không còn có thể ngồi lỳ ở London được nữa.

Tuy nhiên ông ngạc nhiên khi được biết bạn tôi chẳng mang hành lý theo.Sau bữa tôi muộn màng, chúng tôi nói cho Nam tước biết một phần cuộc phiêu lưu của chúng tôi mà ông cần phải biết.

Và đến lúc này tôi buộc phải báo cho vợ chồng Barrymore biết về cái chết của Selden.

Viên quản lý tiếp nhận cái tin này với cảm giác nhẹ nhõm, nhưng bà vợ lấy tạp dề che mặt khóc một cách cay đắng.

Bà vẫn coi hắn là một cậu bé ngỗ nghịch, một đứa trẻ vào tuổi thơ ấu từng níu lấy tay bà.- Từ lúc ông đi khỏi, Watson ạ, tôi ngồi lỳ ở nhà và buồn đến nẫu ruột - Nam tước nói - Nếu ông không căn dặn là đừng vào khu đầm lầy một mình thì tôi đã đến nhà Stapleton để hưởng một buổi tối vui vẻ.- Vâng, tôi cũng tin là có lẽ ngài hưởng được một buổi tối thật vui vẻ - Holmes lạnh lùng nói - Nhưng ngài có biết chắc rằng lúc nhìn thấy thi thể ngài, chúng tôi đã khóc hay không?Ngài Henry trợn trừng mắt:- Chuyện như thế nào?- Bởi lẽ người bất hạnh mặc quần áo của ngài.

Cảnh sát có thể sẽ hỏi thăm người giúp việc cho ngài đấy!- Tốt hơn là hãy soát lại công việc của chúng ta - Nam tước nói - ông đã thành công trong việc tháo gỡ mớ bòng bong này chưa?- Vụ án cực kỳ khó khăn và rối rắm.

Cho đến giờ còn một đôi điều cần được làm sáng tỏ, nhưng cuối cùng chúng ta sẽ thành công.- Watson hình như có cho ông biết là tôi đã nghe thấy gì trên khu đầm lầy rồi chứ? - Nam tước nói - Ở Mỹ, tôi đã từng có công việc với loài chó, đừng hòng mà lừa nổi tôi.

Tôi không thể không nhận ra tiếng chó tru được.

Nếu ông đeo được rọ bịt mõm con chó này và xích được nó, tôi sẽ coi ông là người thám tử kiệt xuất nhất thế giới.- Nó sẽ bị bịt mõm, và sẽ bị xích, nếu ngài chịu giúp tôi.- Tôi sẽ làm tất cả những gì ông ra lệnh.- Tốt lắm! Nhưng tôi yêu cầu phục tùng một cách tuyệt đối.

Không được hỏi vì sao, tại sao?- Đồng ý.- Nếu vậy, chúng ta sẽ thành công.

Tôi không nghi ngờ rằng...Đột nhiên, Holmes ngưng bặt và chăm chăm nhìn ở đâu đó trên đầu tôi.

Ngọn đèn chiếu thẳng vào mặt anh.

Bộ mặt căng thẳng, biểu lộ sự tập trung tựa như bộ mặt của pho tượng cổ điển.- Có chuyện gì vậy? - Tôi và ngài Henry cùng thốt lên.Holmes quay nhìn chúng tôi, và tôi cảm thấy anh đang gắng kiềm chế xúc động của mình.

Khuôn mặt anh vẫn còn căng thẳng, nhưng cặp mắt thì long lanh vì vui sướng.- Thứ lỗi cho tôi, nhưng tôi không thể kiềm nổi thích thú của mình được - Anh vừa nói vừa chỉ lên những bức chân dung treo trên bức tường đối diện - Watson đã cả quyết rằng tôi không am hiểu hội họa, nhưng điều đó chỉ vì chúng tôi không hợp nhau trong việc đánh giá các tác phẩm nghệ thuật.

Nhưng các bức chân dung quả thật là tuyệt vời.- Tôi vui lòng khi nghe ông nói thế - Ngài Henry ngạc nhiên nhìn bạn tôi và nói - Tôi không được thông thạo về tranh lắm.

Thế nhưng, ai có thể nghĩ được rằng ông còn có thời giờ để quan tâm đến nghệ thuật.- Tôi biết đánh giá những tác phẩm có giá trị.

Tôi đảm bảo người đàn bà trong chiếc áo lụa màu xanh da trời kia và người đàn ông trong bộ tóc giả có lẽ là những bức chân dung dòng họ.- Vâng, tất cả đều là những người trong dòng họ.- Ngài có biết tên của họ không?- Từ lâu Barrymore kèm tôi môn học này và dường như tôi có thể trả lời lưu loát bài học của mình.- Người đàn ông với chiếc kính viễn vọng kia là ai vậy?- Đấy là phó đô đốc Baskerville phục vụ ở Tây Ấn.

Còn người trong bộ lễ phục màu xanh và cầm cuộn giấy là ngài William Baskerville, chủ tịch hạ viện trong chính phủ Pitt[1].- Còn người kỵ mã mặc áo ngắn nhung đen thêu đăng ten đối diện với tôi là ai?- Ôi, ông cần làm quen với ông ta.

Đấy chính là Hugo, kẻ gây ra mọi nỗi bất hạnh và đã đặt cơ sở đầu tiên cho truyền thuyết về con ehó của dòng họ Baskerville.Tôi nhìn bức chân dung với vẻ chăm chú và có phần phân vân, Holmes nói:- Sao trông bề ngoài ông ta có vẻ hiền từ và bình thản thế kia.

Chỉ cặp mắt quả là có gì quỷ quyệt.

Thế mà tôi đã hình dung Hugo của ngài là một chàng trai vạm vỡ với dáng vẻ kẻ cướp cơ đấy?- Chân dung chính xác, không mảy may có sự nghi ngờ nào đâu.

Đằng sau bức họa có ghi tên ông ta và năm tháng - 1647.Suốt buồi tối còn lại, Holmes ít nói, nhưng hình như bức chân dung của Hugo cuốn hút tâm trí của anh.

Suốt bữa ăn, anh không thôi thìn nó.

Lúc ngài Henry đã về phòng, Holmes cầm cây nến đến gần bức chân dung và đã thẫm lại vì thời gian.- Anh có nhận thấy cái gì không?Tôi quan sát hồi lâu chiếc mũ rộng vành có ngù lông, chiếc cổ áo đính đăng-ten màu trắng, mái tóc xoăn dài, khuôn mặt nghiêm khắc.- Ông ta không nhắc anh nhớ tới ai hay sao?- Phần dưới của khuôn mặt có hao hao giống ngài Henry.- Đúng, chút xíu thôi.

Nhưng hãy chờ một látAnh đứng lên ghế tay trái cầm cây nến, tay phải khum lại che chiếc mũ rộng vành và mớ tóc xoăn dài.- Chúa ơi! - Tôi thốt lên kinh ngạcBộ mặt của Stapleton từ bức tranh nhìn tôi.- A ha! Giờ thì anh thấy rồi đấy.

Mắt tôi đã quen khảo sát bộ mặt thật chứ không phải những trang điểm của bộ mặt.- Đáng ngạc nhiên thật.

Cứ như là bức chân dung của chính hắn.- Đúng vậy, một ví dụ hay về chứng phản biến di truyền cả về hình thể lẫn tinh thần.

Hắn cũng là Baskerville.

Điều đó hoàn toàn rõ rệt.- Và ngấp nghé kế thừa gia tài.- Cố nhiên.

Bức chân dung này là mắt xích còn thiếu.

Giờ đây chúng ta đã phát hiện ra nó.

Phải, giờ đây chúng ta đã phát hiện ra nó rồi.

Xin thề với anh rằng vào đêm mai hắn sẽ sa vào lưới của chúng ta như những con bướm sa vào vợt của hắn.

Kim găm, nút chai, nhãn hiệu - Bộ sưu tập trên đường Baker sẽ còn được bổ sung một mẫu vật nữa.

- Holmes cười khanh khách và lùi ra khỏi bức chân dung.

Mỗi khi tôi có dịp nghe tiếng cười của anh, tôi biết rằng đó là điềm báo trước một tai họa ghê gớm sẽ giáng xuống đầu một tên hung bạo nào đó.Vào sáng hôm sau, lúc đang mặc quần áo, tôi nhìn ra cửa sổ thấy Holmes hình như dậy từ sớm tinh mơ.- Chúng ta sẽ có một ngày thật bận rộn - Anh vừa nói vừa sung sướng xoa tay khoan khoái - Lưới đã được giăng ra.

Tới chiều tối sẽ rõ là con cá măng vùng vẫy ở trong đó hay là bị sổng mất.- Anh đã kịp đến khu đầm lầy?- Tôi đến Grimpen và chuyển bức điện tới Princetown thông báo về cái chết của Selden.

Ngoài ra, tôi cũng đã liên lạc với Cartwright, kẻo chú ấy cũng sẽ chết ở cửa hàng như con chó nằm trên nấm mộ của chủ mình.- Hôm nay, anh sẽ bắt đầu từ đâu?- Trước hết phải nói cho ngài Henry biết.

Đấy, ông ta đến rồi kìa!- Chúc buổi sáng tốt đẹp, ông Holmes! - Nam tước nói - Ông cứ như là vị tướng đang trao đổi với tham mưu trưởng về kế hoạch của trận đánh sắp tới.- Có một trận đánh như thế.

Watson theo lệnh, đã có mặt.- Tôi cũng vậy.- Thật tuyệt.

Nếu tôi không lầm, hôm nay Stapleton mời ngài tới ăn tối thì phải?- Mong rằng các ông cũng sẽ đi chứ? Họ là những người mến khách; họ sẽ rất vui khi gặp các ông.- Đáng tiếc là tôi cùng Watson cần phải trở về London.- Về London sao?- Vâng.Mặt Nam tước buồn thiu.- Tôi tưởng các ông ở lại với tôi tới khi xong vụ này chứ.

Sống một mình ở đây không được ấm cúng lắm.- Ngài cần phải tin tôi, và làm đúng những gì tôi yêu cầu ngài.

Hãy nói với những người bạn của chúng ta rằng nếu không có những công việc khẩn cấp ở London thì chúng tôi sẽ đến dự.

Tuy vậy, không bao lâu nữa, ,chúng tôi sẽ quay trờ lại đây.

Ngài đừng quên thông báo với họ.- Nếu ông đã muốn như thế.- Xin cam đoan với Ngài là không có cách nào khácCứ theo vẻ nhăn nhó của Nam tước, tôi hiều là ông ta đã phật ý và coi chuyến đi của chúng tôi là hành vi đào ngũ.- Các ông định đi lúc nào? - Ông ta lạnh nhạt hỏi.- Ngay bữa sáng.

Chúng tôi sẽ đến Coombe Tracy bằng ngựa.

Tội nghiệp Watson! Nghèo đến thế này? Nhưng Watson sẽ gửi đồ đạc lại đây để đàm bảo là anh ấy sẽ trở lại.

Watson, anh hãy viết cho Stapleton vài dòng, cáo lỗi là anh không thể dự tiệc.- Tôi cũng muốn đi London.

- Nam tước nói - Vì sao tôi phải ngồi ở đây một mình kia chứ?- Bởi vì ngài đã hứa với tôi là sẽ luôn tuân theo ý muốn của tôi, và bây giờ tôi nói với ngài: Ngài hãy ở lại đây!- Được, tôi sẽ ở lại.- Còn một yêu cầu nữa.

hãy đi đến Merripit bằng xe, rồi ra lệnh cho xe ngựa quay trở lại và nói với gia đình Stapleton là ngài sẽ đi bộ về nhà.- Đi bộ qua khu đầm lầy?- Vâng.- Nhưng chính ông đã nhiều lần ngăn tôi làm việc đó?- Bây giờ ngài có thể đi qua đấy tuyệt đối an toàn.

Tôi yêu cầu ngài như thế chỉ vì tôi tin vào lòng can đảm của ngài.

Nhưng ngài cần làm như thế.- Được tôi sẽ làm như thế.- Nếu ngài còn quý trọng cuộc đời mình thì đừng có đừng ra khỏi đường mòn dẫn từ Merripit tới con đường Grimpen.- Được tôi sẽ làm như thế.- Thế thì tốt lắm.

Còn chúng tôi sẽ gắng đi ngay sau khi ăn sáng xong, để tới London vào ban ngày.Chẳng mấy chốc, chúng tôi chia tay với Nam tước.

Hai giờ sau, chúng tôi cho xe ngựa trở về nhà và bước vào sân ga ở Coombe Tracy.

Một chú bé vóc người không lớn đã đợi chúng tôi ở đấy.- Ông có mệnh lệnh gì cho cháu không?- Hãy ngồi vào tàu hoả đi London.

Lúc tới nơi, ngay tức khắc, nhân danh ta mà chuyển điện tới ngài Henry.

Nội dung điện tín hỏi ngài có tìm thấy cuốn sổ tay của ta hay không.

Nếu ngài tìm thấy, hãy chuyển nó bằng bưu kiện bảo đảm tới đường Baker giùm.- Rõ rồi, thưa ông.- Còn bây giờ, hãy xem tại văn phòng nhà ga có cái gì mang tên ta không?Chú bé nhanh chóng trở lại với bức điện trong tay.

Holmes đọc xong và đưa cho tôi xem.

Bức điện như sau:“Đã nhận được điện.

Sẽ ra lệnh bắt.

Sẽ tới lúc 5 giờ 40.

Lestrade”.- Đây là câu trả lời bức điện lúc sáng của tôi, chúng ta sẽ cần tới sự giúp đỡ của Lestrade.

Anh Watson, chúng ta vẫn còn thời gian để tới thăm cô Laura Lyons chứ?Kế hoạch của chiến dịch được Holmes sắp đặt mỗi lúc một sáng tỏ.

Với sự giúp đỡ của Nam tước, Stapleton sẽ tin rằng chúng tôi không có ở đây, nhưng thật ra chúng tôi sẽ trở về đúng lúc.

Nếu ngài Henry cho hắn biết bức điện của Holmes thì điều đó sẽ xóa sạch những mối hoài nghi cuối cùng của Stapleton.

Và tôi mường tượng ra tấm tưới của chúng tôi ngày càng được căng ra quanh con cá hung dữCô Laura Lyons ngồi trong phòng làm việc của mình.

Holmes khởi đầu bằng câu chuyện thẳng thắn và cởi mở đến mức khiến cô trợn tròn mắt.- Tôi đang điều tra về cái chết của ngài Charles - Holmes nói - Bạn tôi đã cho tôi rõ tất cả những gì bà đã nói và những gì bà chưa muốn nói.- Tôi chưa nói về điều gì vậy? - Cô xấc xược hỏi.- Bà thú nhận là bà đã mời ngài Charles tới cửa hàng rào vào lúc 10 giờ tối.

Ngài đã chết tại đó, vào giờ đó.

Bà chưa nói tới mối liên hệ giữa hai sự kiện này.- Giữa chúng, không có mối liên hệ nào cả.- Nhưng tôi nghĩ rằng rồi cuối cùng chúng tôi cũng sẽ xác định được mối liên hệ này.

Tôi sẽ hoàn toàn thành thật với bà, bà Laura.

Chúng tôi đang nói về vụ giết người, mà các tang chứng nếu được xác minh, sẽ không chỉ liên lụy tới bạn bà, tới ông Stapleton, mà còn liên lụy tới vợ của ông ta nữaCô Laura nhổm phắt dậy.- Vợ ông ta!- Điều này không còn bí mật với bất kỳ ai nữa.

Cái người mà ông ta nhận là em gái, thực ra là vợ ông ta.Cô Laura buông mình xuống ghế bành, những ngón tay bám chặt vào tay vịn đến mức các móng tay trắng bệt.- Vợ của ông ta? Vợ của ông ta? Nhưng ông ta độc thân kia mà!Holmes nhún vai.- Ông Holmes, ông hãy chứng minh điều đó đi! Nếu ông trưng ra được bằng chứng thì...Những tia mắt giận dữ ở cô nói nhiều hơn bất cứ lời nào.- Vâng, việc gì cũng phải có bằng cớ chứ - Holmes rút từ trong túi ra những tờ giấy gì đó - Đây là bức ảnh của cặp vợ chồng này chụp hồi 4 năm trước ở Yorkshire.

Mặt sau có dòng chữ: ông bà Vandeleur.

Nhưng chắc bà sẽ nhận ra cả ông ta lẫn người phụ nữ này, nếu bà có dịp gặp lại.

Còn đây là ba tài liệu được những người đáng tin cậy khác nhau ký, hên quan đến ông và bà Vandeleur vào thời đó, lúc họ đang điều khiển trường học St.

Oliver.

Đọc xong những tài liệu này, bà sẽ thấy rõ mọi chuyệnCô Laura nhìn thoáng qua những tờ giấy đặt trước mặt rồi nhìn chúng tôi, nét mặt ảm đạm, tuyệt vọng.- Tên đê tiện ấy đã hứa sẽ lấy tôi, nếu tôi li dị xong.

Vậy là hắn đã luôn lừa gạt tôi? Tôi nghĩ hắn chỉ quan tâm tới tôi thôi.

Thì ra, tôi là công cụ trong tay hắn.

Vì sao phải trung thành với một kẻ tráo trở như thế? Vì sao phải che chở hắn? Hắn phải đền mạng về hành vi tội lỗi của mình? Tôi sẽ không giấu giếm gì cả.

Xin thề với ông là khi tôi viết bức thư ấy, tôi tuyệt nhiên không ngờ rằng điều đó sẽ khiến ngài Charles phải chết!- Tôi tin vào từng lời của bà,, thưa bà - Holmes nói - Chắc có lẽ bà cảm thấy nặng nề nếu phải kể lại chuyện đó.

Hay là thế này vậy: Tôi sẽ nói, và nếu tôi lầm lẫn một điều chủ yếu nào đấy thì bà sẽ sửa lại giúp tôi.

Bức thư chắc được viết theo sự gợi ý của Stapleton.- Theo lời hắn đọc.- Có lẽ hắn nói với bà rằng ngài Charles sẽ cho tất cả các khoản chi phí của vụ li dị chứ?- Vâng.- Còn sau khi lá thư được chuyển đi, hắn thuyết phục bà đừng đến chỗ hẹn.- Hắn nói là hắn không đáng được kính trọng, nếu để cho một người khác chu cấp tiền cho việc tiến hành vụ li dị.

Hắn thề rằng hắn sẽ hiến đồng xu cuối cùng để tiêu diệt chướng ngại ngăn cách chúng tôi.- Hắn rất nhất quán trong các hành vi của mình.

Còn những sự kiện sau đó, bà đã nghe và biết điều gì đấy về cái chết của ngài Charles chỉ qua báo chí hay sao?- Vâng.- Và Stapleton bắt bà hứa không được thổ lộ về cuộc gặp mặt định trước với ai chứ?- Vâng.

Hắn nói cái chết của ngài Charles xảy ra trong những tình huống rất bí ẩn, và nếu người ta biết về lá thư thì tôi sẽ bị ngờ vực.

Hắn đe dọa tôi, và buộc tôi phải im lặng.- Thế đấy, tôi hiểu rồi.

Nhưng dẫu sao, bà cũng vẫn hoài nghi điều gì chứ?Bà Laura đưa mắt nhìn xuống, hình như không dám trả lời.- Tôi biết rõ con người này - Cuối cùng bà nói - Nhưng nếu hắn không lừa dối tôi thì tôi cũng không tố giác hắn làm gì.- Nói chung, bà đã thoát nạn - Holmes nói - Bà nằm trong tay hắn và hắn biết rõ như vậy, mà bà vẫn còn sống được? Những tháng gần đây, bà đã đi quanh bờ vực thẳm.

Còn bây giờ, bà Laura ạ, xin chúc bà mọi sự tốt đẹp.

Chúng ta sẽ còn gặp lại nhau.- Thế đấy, tất cả đang dần dà sáng tỏ, sương mù đang tản đi - Holmes nói khi chúng tôi lại bước vào sân ga tới cửa ra vào của tàu tốc hành London - Chẳng bao lâu nữa, tôi có thể cho diễn lại tội ác này từng điểm một.

Đây chính là tội ác gây chấn động mạnh nhất vào thời đại chúng ta.Chuyến tàu tốc hành London rầm rập tiến vào ga.

Từ toa tàu hạng nhất nhảy xuống sân ga một con người nhỏ bé mà chắc nịch.

Chúng tôi chào hỏi nhau.- Thế nào, vụ án nghiêm trọng chứ? - Lestrade nhanh nhẩu hỏi.- Đã lâu chưa có vụ nào như thế! Chúng ta còn có hai giờ để dự phòng.

Nào, hãy dùng thời gian đó để ăn trưa.

Chưa khi nào ông ở đây phải không? Vậy thì ông hãy làm quen với miền đất này.---[1] Pitt William (1708-1778): Nhà hoạt động nhà nước Anh; từ 1776 đến 1778 là thủ tướng..