Holmes nhìn đồng hồ có vẻ sốt ruột:- Một thân chủ mới sẽ đến? Ông ta trễ hẹn rồi.

Này, anh Watson, anh có rành về đua ngựa không?- Có biết qua!- Vậy anh sẽ làm trợ lý cho tôi về ngành này.Anh có biết ngài Rô-be không?- Có ông ta cư ngụ tại lâu đài Shoscombe.

Tôi khá rành nơi đó vì có lên chơi ngựa vào mùa hè.

Suýt chút nữa thì ngài Rô-be đã làm anh bận tâm.- Sao?- Một hôm nọ, ông ta dùng roi da nện tới tấp vào một gã cho vay ăn lời cắt cổ.

Suýt chút nữa có án mạng rồi.- Hay quá?Ông ấy thường lên cơn điên lắm sao?- Dù sao ông ấy cũng có tai tiếng là người nguy hiểm.

Tay cưỡi ngựa liều lĩnh nhất nước mà? Cách đây mấy năm, ông ta về nhì trong giải toàn quốc! Theo lời đồn đại hiện nay ông ta sa sút lắm.- Một phác họa tuyệt hảo.

Tôi hình dung ra ông ta rồi.

Giờ đây xin cho tôi biết lâu đài Shoscombe.- Có gì lạ đâu! Nó nằm trong công viên Shoscombe, ở đó có một cái chuồng ngựa nổi tiếng và là khu trung tâm huấn luyện ngựa thôi.- Huấn luyện viên trưởng - Holmes tiếp - Tên là Ma-sơn.

Không phải tôi có thần thông gì đâu mà anh nhìn tôi lạ lùng thế, Watson? Lá thư của hắn đây này.

Anh cho tôi biết thêm chi tiết về Shoscombe?- Ở đó có con chó ê-pa-nhơn - Tôi nói tiếp - Loại chó thuần chủng Anh quốc mà kỳ triển lãm chó nào cũng có mặt nó.

Đó là mềm kiêu hãnh của bà chủ lâu đài Shoscombe.- Bà ấy là vợ của ngài Rô-be?- Ông này có kết hôn bao giờ đâu.

Ông ta sống tại nhà chị ruột.

Một quả phụ, mệnh phụ Pha-đơ.- Ai ở nhà ai?- Chủ bất động sản ấy là chồng bà ta.

Còn ngài Rô-be này không có dính dấp gì đến gia tài cả.

Người chị chỉ được quyền hưởng huê lợi.

Về sau thì lãnh địa về tay em trai của chồng bà.- Em trai của bà ta, ngài Rô-be này, xài đã tay.- Gần như thế.

Tay đó sinh ra là để phá bà ta.

Nhưng hình như bà ấy thương em lắm.

Chuyện gì đã xảy ra trong lâu đài thế.- Đó thính là điều tôi cần biết.

Nhưng, người biết điều đó sắp vào kìa!Cửa mở và chú tiểu đồng đưa vào một người cao ráo, râu cạo nhẵn, vẻ mặt cương nghị, khắc khổ.

Đó là ông Ma-sơn.

ông ta lạnh lùng nghiêng mình cúi chào trước khi ngồi vào ghế do Holmes m- Ông có nhận được thư của tôi, ông Holmes?- Có, nhưng thư đâu có giải thích gì?- Chuyện quá tế nhị, lại rắc rối nữa.

Chỉ có thể trình bày bằng miệng thôi.- Vậy thì chúng tôi sẵn sàng lắng nghe.- Điểm thứ nhất, thưa ông Holmes: có lẽ ông chủ tôi, ngài Rô-be đã điên rồi.- Vì sao vậy?- Thưa ông, một người làm việc dị kỳ một đôi lần thì còn khoan dung được, nhưng nếu họ luôn luôn làm chuyện quái dị thì ai cũng phải thắc mắc thôi.

Tôi nghĩ rằng con “Hoàng Tử” của Shoscombe và trường đua đã làm cho ông ta điên rồi.- Ông huấn luyện một con ngựa con chứ?- Tôi huấn luyện con ngựa số một tại Anh quốc.

Ngài Rô-be muốn thắng cuộc đua này.

Ông ta đổ hết tiền vào nó.

Đó là cơ may cuối cùng của ông ta.- Có sao đâu?- Quần chúng đâu có biết là con ngựa đó tốt.

Ngài Rô-be quỷ quyệt hơn bọn gián điệp.

Ông chỉ phô trương con ngựa cùng mẹ khác cha của con “Hoàng Tử”.

Thật ra thì con “Hoàng Tử” chạy mau hơn! Ông ta đã đem đặt cả lâu đài Shoscombe vào đó.

Hiện giờ thì ông ta lọt vào nanh vuốt bọn cho vay Do Thái, cho nên nếu con Hoàng tử thất bại thì tàn đời ông ấy.- Trò chơi ngu dại, nhưng có gì là điên đâu?- À, đêm ông ta không ngủ, chỉ thăm chuồng ngựa.

Đôi mắt trở nên hung tợn, dễ nổi giận vì những chuyện lặt vặt và nhất là cách đối xử với mệnh phụ Pha-đơ.- Ủa, đối xử thế nào?- Hai chị em là đôi bạn thân nhất.

Họ sở thích.

Bà ấy cũng thích ngựa.

Ngày nào cũng vậy, bà ấy đi xe ra thăm ngựa và bà đặc biệt thích con “Hoàng Tử”.Con ngựa vểnh tai khi nghe bánh xe ngựa sột soạt trên đường sỏi và chạy ra xe để được thưởng một miếng đường.

Nhưng, giờ đây, tất cả những chuyện này không còn nữa.- Tại sao vậy?- Bà ấy lơ là hẳn đối với con ngựa.

Trọn một tuần nay, khi chạy ngang qua chuồng ngựa, bà ấy chả thèm ghé lại.- Chị em họ cãi lộn với nhau à?- Nếu cãi lộn thì chắc chắn phải dữ dội lắm.

Nếu không thì tại sao ông ta tống khứ con chó ê-pa-nhơn ra khỏi nhà.

Cách đây mấy ngày, ông ta dẫn chó đến cho lão Bác-nơ, chủ quán ăn “Con Rồng Xanh” cách Shoscombe năm cây số.- Đó quả là chuyện quái dị!- Vì bị đau tim và đau bao tử, nên bà ấy không thể tiếp tục đi dạo với ông ta mỗi đêm.

Tuy vậy, mỗi đêm ngài Rô-be vẫn đến đó chuyện vãn đến hai tiếng đồng hồ.Nhưng những chuyện đẹp đẽ ấy nay không còn nữa.

Bà ấy buồn, nhăn nhó và đâm ra nghiện ngập.

Bà ấy uống rượu, ông Holmes à.

Uống như hũ chìm.- Trước kia không có uống à!- Thỉnh thoảng, cũng có uống.

Nhưng bây giờ thì mỗi đêm phải cả chai.

Tất cả đều đã thay đổi.

Chắc chắn đã có một điều gì trầm trọng vô cùng.

À, còn chuyện này mới lạ chứ! Mỗi đêm ngài Rô-be đều xuống hầm nhà mồ ở sau vườn.- Ông ta xuống đó để gặp ai vậy?Holmes xoa tay.- Ông cứ nói tiếp ông Ma-sơn!Mỗi lúc ông làm chúng tôi say- Ông quản gia thấy rõ ông ta đã đi xuống đó, ngay lúc nửa đêm, giữa cơn mưa tầm tã.

Qua đêm sau, tôi thức chờ, ông chủ lại xuống.

Chúng tôi rón rén theo sau.

Ông ta tới cái nhà mồ có ma về đó, và lạ thay, một người đàn ông đang đợi ông ấy tại đó.

- Con ma về đó à?- Đúng vậy, thưa ông.

Một nhà mồ cổ lỗ bỏ hoang ngoài vườn hoa, không ai biết xây dựng vào năm nào.

Bên dưới có một cái hầm có nhiều tiếng đồn trong vùng.

Ban ngày thì tối im, ẩm thấp.

Đêm đến, đương nhiên thuê bạc triệu cũng không ai dám xuống.

Riêng người chủ thì khác.

Suốt cả đời, ông không sợ gì cả.

Nhưng vào nửa đêm, có cái gì ở dưới đó?- Này ông nói dưới đó có một người thứ hai.

Chắc chắn đó là thằng giữ ngựa hay gia nhân.

Sao ông không nhận dạng hay gạn hỏi.- Tôi không quen với người đó!- Làm sao ông biết được?- Tôi thấy rõ y vào đêm thứ hai.

Đêm đó trời sáng trăng, ngài Rô-be đi ngang qua bụi cây nơi tôi và ông quản gia núp, khiến chúng tôi run như cầy sấy.

Người thứ hai đi theo sau ông.

Khi ông chủ đi xa, chúng tôi chui ra, làm ra vẻ dạo chơi dưới trăng, tình cờ gặp y.

Tôi kêu y:“Nè.

Ai đó?” Y quay ra sau, mặt tái mét, nhìn chúng tôi rồi thét lên và ù té chạy.

Tôi không quen y.

Y đến đó làm gì, chúng tôi cũng không biết.- Ông thấy rõ vì trời có trăng?- Đúng vậy.

Mặt y vàng như nghệ.

Hắn ta như có cái gì đó rất hợp với ông chủ.Holmes lặng thinh suy tư.- Ai hầu mệnh phụ Pha-đơ?- Holmes hỏi.- Nữ bồi phòng của bà là Ê-van, thâm niên khoảng năm năm rồi.- Cô ấy ận tình với bà chủ chứ?Ông Ma-sơn có vẻ lúng túng, hơi ngượng ngập.- Cô ấy khá tận tình!Nhưng tôi sẽ không nói rõ là tận tình với ai.- Ông muốn nói gì vậy?- Tôi Không muốn ngồi lê đôi mách.- Vậy là tôi hiểu hết rồi.

Theo bức chân dung mà bác sĩ Watson mô tả về ngài Rô-be thì không một người đàn bà nào được an toàn nếu ở gần ông ta.

Ông có cho rằng sự bất hòa giữa hai chị em họ bắt nguồn từ điểm này không.- Mọi người đều sầm xì về điều này!- Có thể là không hay biết.

Nhưng đột nhiên bà ấy bắt gặp và tìm cách đuổi cô bé.- Em trai bà không chịu.- Vì là người tàn tật, bà ấy không có phương cách nào để thực hiện nên cô hầu phòng bị ghét bỏ vẫn tiếp tục phục vụ.

Mệnh phụ tịnh khẩu, làm nư, uống rượu.

Vì bà ấy nhăn nhó, ngài Rô-be bắt lại con chó.

Ráp vậy có lớp lang chưa?- Cũng có thể, nhưng chỉ đến đó thôi!- Làm sao giải thích được việc ở nhà mồ?- Không, thưa ông.

Lại còn thêm một chuyện lạ nữa là tại sao ngài Rô-be lại đào một xác chết?Holmes giật mình.- Chúng tôi mới biết hôm qua, sau khi đã gửi thư cho ông.

Hôm qua, ông chủ đi Luân Đôn, tôi và lão bộc chui xuống hầm mộ.

Tất cả đều bình thường, ngoại trừ trong một góc hầm có vết tích của xác người.- Ông đã báo cho cảnh sát rồiThân chủ của chúng tôi cười:- Thôi ông ơi, tôi nghĩ là cảnh sát sẽ không thụ lý điều chúng tôi phát hiện đâu! Đó là một cái sọ và vài cái xương của một xác ướp có thể xưa ngàn năm.

Có điều lạ là các tàn tích này trước đây không hề có tại đó.

Chúng tôi khẳng định như thế.

Chúng được xếp vào một góc, giấu dưới một tấm ván.- Các ông làm gì nữa?- Để chúng y tại chỗ.- Tuyệt hay! Ông nói là ngài Rô-be đi vắng hôm qua.

Hôm nay về chưa?- Chúng tôi đoán ông ta sẽ về hôm nay.- Ông ta tống khứ con chó lúc nào vậy?- Đúng một tuần.

Con chó sủa và tru rợn người khi tới gần nhà mồ xưa cổ ấy.

Sáng hôm ấy, ông chủ gần như phát điên.

ông thộp cổ nó, tưởng đâu sẽ đập đầu nó.

Nhưng ông bảo một anh nài đem tặng nó cho lão chủ quán con Rồng Xanh.- Tôi không hiểu ông muốn chúng tôi giúp gì trong vụ này, ông Ma- sơn.

Ông nên nói rõ hơn.- Việc này có thể làm cho nội vụ rõ hơn chăng.Thân chủ của chúng tôi nói.

Và ông ta rút trong túi ra một gói nhật trình, cẩn thận giở ra và đưa cho Holmes một khúc xương đã cháy thành than.Bạn tôi chăm chú khám nghiệm.- Ông nhặt nó ở đâu vậy?- Dưới hầm lửa, bên dưới phòng của mệnh phụ, nơi đặt nồi nước của hệ thống sưởi ấm .Đã từ lâu không dùng nữa, nhưng gần đây ngài Rô-be than thở rằng trời lạnh, nên phải đun lại.

Chính Ha-vây, một thuộc viên của tôi, phụ trách việc này.

Sáng nay, y mang cái xương này tới tôi.

Y bắt gặp khi cào tro bếp.

Y rối trí về vụ này.- Tôi cũng vậy - Holmes nói.- ý kiến của anh ra sao? Watson! Nó cháy thành than nhưng còn hình thù xương người.- Khúc trên của xương ống chân?- Tôi khẳng định.- Đúng thế!Holmes la lên rồi im lặng nghiêm nghị:- Chú bé phụ trách bếp nước này làm việc giờ nào?- Chỉ mỗi tối thì đến đổ nước vào!- Thế thì, ban đêm bất cứ ai cũng có thể đến đó?- Vâng ạ!- Từ ngoài vào đó được chứ!- Có cửa để ra ngoài.

Một cửa khác để lên cầu thang theo hành lang đến phòng bà Pha-đơ.- Chúng ta đang ở vùng nước sâu thẳm, ông Ma-sơn.- Thật sâu thăm thẳm.- Ông nói rằng đêm qua ngài Rô-be vắng nhà?- Vâng, thưa ông?- Như vậy thì chắc chắn ông ta không đốt xương?- Đúng vậy, thưa ông.- Cái quán ông nói tên là gì nhỉ?- Rồng xanh!- Ở vùng Berkeshire đó, câu cá được nhiều không?Khuôn mặt của người huấn luyện viên hiền hậu lại lộ vẻ kinh ngạc, hơi ngớ ngẩn, nhưng ông ta cũng trả lời.- Tôi nghe có cá hương dưới sông, khúc gần cối xay gió và có cá chép trong hồ của lâu đài.- Chúng tôi chỉ cần biết bấy nhiêu thôi.

Chúng ta đâu phải thợ câu nhà nghề, phải không Watson? Ông có thể đến gặp chúng tôi tại quán Rồng Xanh.

Tối nay, chúng tôi sẽ đến đó.

Chúng tôi không đòi hỏi ông phải ra đó.

Nhưng ông có cần nhắn tin hoặc chúng tôi cần gặp ông phải biết tìm ông ở đâu.

Sau khi đào sâu thêm một chút, chúng tôi sẽ đưa ra ý kiến có cơ sở.Chúng tôi đi xe Ạ lửa điện hạng nhất xuống Shoscombe vào một đêm trăng.

Cái kệ trên đầu toa nhét đủ thứ đồ câu.

Xuống xe, một xe ngựa nhanh chóng đưa chúng tôi đến một quán trọ kiểu xưa.

Bác-nơ, người chủ quán khoái thể thao huyên thiên nói về câu cá trong vùng, xem chúng tôi là người điệu nghệ?- Ông nghĩ gì về cá chép trong hồ lâu đài?Holmes hỏiMặt ông chủ quán đang tươi bỗng sa sầm.- Đề nghị ông đừng nghĩ tới hướng đó.

Ông có thể bị trấn nước trước khi được một con cá.- Gì mà dữ dằn vậy?- Ngài Rô-be rất ghét bọn gián điệp.

Nếu hai ông đều là ngoại tịch mà đến gần chuồng ngựa, đích thân ông sẽ nghênh đón.

Ông ấy chẳng ngại làm chuyện liều đâu.

Đừng chọc ông ấy.- Người ta đồn rằng ông ta có một con ngựa đăng ký vào cuộc tranh giải kỳ này?- Đúng thế, một con ngựa tuyệt hảo.

Chúng tôi đều nhắm vào nó, dốc hết túi như ngài Rô-be.

Xin phép được...Ông ấy nhìn chúng tôi, dáng nghi ngại.- Hai ông cũng là dân đua ngựa?- Không đâu.

Chúng tôi là người Luân Đôn mệt nhọc đi đổi gió tại Berkeshire này thôi.- Như vậy là hai ông lựa chọn đúng.

Nhưng phải nhớ lời khuyến cáo của tôi về ngài Rô-be.

Ông ta thuộc loại người làm trước, giải thích sau.- Đương nhiên, thưa ông chủ.

Này con chó đẹp đang nằm rầu rĩ ngoài cửa là của ai vậy?- Ông nhận xét thật là đúng.

Thuần chủng Shoscombe đó.

Độc nhất vô nhị trong toàn nước Anh này.- Tôi giống ông.

Tôi rất thích chó - Holmes nói - Xin tha thứ cho sự tò mò của tôi! Một con chó giống như vậy giá bao nhiêu?- Vô giá vượt hẳn khả năng của tôi.

Chính ngài Rô- be biếu tôi đó.

Vì vậy, tôi phải cột nó kỹ, nếu không chỉ trong nhấp nháy nó quay về lâu đài ngay.Sau khi ông chủ quán rời chúng tôi, Holmes nói với tôi :- Trong tay chúng ta chi có vài lá bài, Watson à.- Ván bài này không phải dễ chơi đâu.- Nhưng trong một hai ngày, chúng ta có thể tìm ra đầu mối.

Tôi tin rằng ngài Rô-be vẫn còn ở Luân Đôn.

Tôi đề nghị tối nay chúng ta chui vào vùng cấm địa.

Có vài chi tiết tôi muốn rà soát lại.- Anh có giả thiết rồi à?- Sơ sơ như vầy, Watson à.

Một chuyện đã xảy ra cách đây khoảng tám ngày, làm xáo trộn sinh hoạt tại lâu đài Shoscombe.

Chuyện gì à? Này, hãy xét lại người em chấm dứt việc thăm viếng người chị tật nguyền.

ông ấy tống khứ con chó mà bà chị cưng.

Con chó thuộc quyền sở hữu của bà ấy, Watson! Anh có thấy gì lạ không?- Thù vặt thôi?- Có thể.

Hoặc là...!ờ...!tôi lại thấy...!Ta hãy nghiên cứu lại tình hình.

Từ lúc cãi lộn cứ tạm cho là có đi, mệnh phụ đổi thói quen, ở mãi trong phòng, có ra đi thì không ghé thăm chuồng ngựa nữa, rõ ràng nhất là đâm ra ương rượu.

Nào, khớp nhau trăm phần trăm chưa.- Còn chuyện ở nhà mồ.- Chuyện đó lại phải theo một lý luận khác.

Có tới hai con đường đừng lẫn lộn nhé.

Một đường liên quan đến mệnh phụ lơ mơ một cách ảm đạm, anh không thấy sao?- Tôi chịu bí thôi.- Bây giờ, qua con đường kia, liên quan đến ngài Rô- be nhiều hơn ông ta mê mệt về cuộc đua ngựa sắp tới, và đã lọt vào nanh vuốt của bọn Do Thái cho vay nặng lãi.

Nơm nớp lo sợ trắng tay với cái lãnh địa phát mãi, ngựa tịch biên.

Lại thuộc dòng máu liều, rút rỉa người chị với cô bồi phòng là công cụ ngoan ngoãn.

Đó, nãy giờ, chúng ta lần mò trên con đường chắc nịch chứ gì?- Vẫn chưa rõ chuyện ở nhà mồ?- À còn cái nhà mồ dưới đất.

Giả thiết rằng...!đó là giả thiết động trời rằng...!Ngài Rô-be thanh toán chị ruột mình?- Chuyện gì động trời vậy?- Đành rằng, ngài thuộc thế gia vọng tộc.

Nhưng trong một đàn cừu, biết đâu lại chẳng có một con chiên ghẻ.

Ta cứ tạm chấp nhận giả thiết này đi.

Ông ta chỉ có thể gây lại tài sản nếu thắng cuộc đua sắp tới.

Muốn thế phải bỏ tiền để xoay xở.

Gọn nhất là thanh toán cái xác của bà chị trám vào đó bằng một người khác.

Việc này thỏa hiệp với người bồi phòng nữ đâu phải là chuyện khóXác bà chị được đưa xuống nhà mồ, nơi ít ai lui tới.

Đêm đến, lén lút thiêu ở bếp nấu nướng sưởi.

Đó là nhưng điều mà chúng ta suy diễn được? Anh có ý kiến gì,- Một khi mà anh chọn giả thiết kinh khiếp như vậy thì chuyện gì lại không được?- Tôi định làm một thí nghiệm nhỏ vào ngày mai, Watson à.

Trong tạm thời, ta chỉ thu gọn vào mấy nhân vật đó thôi nơi này, ta nhậu với chủ quán, nói về cá này cá nọ là trúng đài của ông ta liền.

Biết đâu nhờ tán gẫu mà ta biết thêm chuyện hữu ích.Sáng hôm sau, Holmes phát hiện chúng tôi quên mang theo lưỡi câu nhỏ, nên ngày đó nghỉ câu.

Khoảng một hai giờ, chúng tôi đi dạo một vòng và anh xin được chủ quán cho dẫn theo con chó tinh khôn.- Đây là vùng tử địa - Holmes nói.Khi chùng tôi tới trước cái cổng hai lớp song sắt có gắn huy hiệu của một dòng họ quý tộc.- Ông Bác-nơ có cho biết, khoảng 12 giờ, bà mệnh phụ sẽ dùng ngựa đi dạo, và khi tới cổng, xe phải chạy chậm để chờ mở cổng.

Anh Watson, khi xe đến và lúc nó chạy chậm, anh hãy kiếm chuyện gì nói với xà ích.

Phần tôi, ở đằng sau bụi cây và quan sátChúng tôi khỏi phải chờ lâu.

Một chút sau, một chiếc xe ngựa đồ sộ, màu vàng, không mui từ lâu đài chạy xuống.

Hai con ngựa xám đẹp lộng lẫy, nhịp bước.

Holmes ngồi trong bụi với con chó.

Tôi đi phất phơ trên lộ.

Người gác cổng chạy ra.

Xe chạy chậm lại, ngựa đi từng bướcNhờ đó tôi có thể quan sát kỹ người trên xe.

Một thiếu phụ trẻ, thân hình đều đặn, tóc vàng, ngồi bên trái.

Bên phải là một bà lão, khăn choàng che khuất mặt và tai.Chắc chắn là một bà lão tật nguyền.

Khi xe ra đường cái tôi ra hiệu lệnh.

Xà ích ngừng xe lại.

Tôi hỏi thăm ngài Rô-be.Cùng lúc đó, Holmes rời nơi ẩn nấp, thả con chó trung thành ra.

Con vật vui mừng, sủa vang, leo lên xe.Trong nháy mắt, nguồn vui cuống cuồng của nó biến thành sự thịnh nộ đằng đằng sát khí, nó muốn xé tà áo bà lão- Cho chạy, cho chạy - Một giọng cứng cỏi ra lệnh.Ngựa ăn roi, chiếc xe phóng đi nhanh.Hai chúng tôi còn lại trên lộ.- Thấy chưa Watson, kế sách của ta tốt đẹp - Holmes nói lớn và cột con chó lại.- Nó lầm tưởng là chủ nó, nhưng nó phát hiện người nào khác.

Chó chưa khi nào lầm.- Tiếng ra lệnh cho xe chạy là tiếng đàn ông - Tôi nói lớn.Đúng thế.

Ta có thêm một lá bài mạnh trong tay.

Nhưng còn phải đổ mồ hôi nữa.Sau đó, hình như không có chương trình gì nữa, chúng tôi xách đồ câu ra bờ sông gần cối xay gió, và bữa cơm tối chúng tôi có thêm da cá hương tươi.

Cơm xong, chúng tôi đi dạo trên đường hồi sáng, đến ngay cổng sắt của lâu đài.

Một dáng vóc cao ráo chờ đợi chúng tôi.Chúng tôi nhận ra thân chủ Ma-sơn.- Kính chào quý ông - ông ấy nói - Tôi có nhận được thư ông.

Ngài Rô-be chưa về.

Nhưng chúng tôi chuẩn bị đón ông ta đêm nay.- Nhà mồ cách lâu đài bao xa vậy?- Holmes nói.- Khoảng bốn trăm mét.- Vậy thì khỏi lo ông ta bắt gặp.

Ta cùng tới đó.- Tôi không thể nán lại lâu đâu.

Bởi khi về, ông ta gặp tôi ngay để hỏi thăm- Tôi hiểu.

Chúng tôi sẽ tự xoay xở, ông Ma-sơn à.

Ông chỉ cái nhà mồ rồi mặc chúng tôi.Trời tối như mực.

Ma -sơn dẫn chúng tôi băng qua cái đồng cỏ tới khi gặp một khối đen lù mù.

Đó là một nhà mồ rêu phong, ăn sâu xuống đất.

Chúng tôi chui qua một cái lỗ toang hoác, trước kia là cái cổng tới một cầu thang thẳng đứng đưa xuống hầmÔng ta đánh một que diêm.

Cảnh vật được chiếu sáng lờ mờ một cách thê lương, ảm đạm.

Tường sắp sập được kê thêm bằng những cục đá thô thiển.

Những cái hòm bằng đá được xếp về một phía lên tận nóc.

Holmes đã thắp chiếc đèn lồng, ánh sáng màu vàng của chiếc đèn tỏa ra trên cảnh tượng tang tóc, phản chiếu cái bảng đồng gắn trên các hòm.

Bảng nào cũng đều ghi huy hiệu của dòng họ, dù ở vào cõi chết cũng vẫn còn kiểu cách.- Ông Ma-sơn, ông có nói về đống xương, vui lòng chỉ cho chúng tôi.- Ở góc này đây...Người huấn luyện ngựa bước tới rồi đứng lại như trời trồng khi ngọn đèn lồng chiếu sáng góc phòng.- Biến đâu mất rồi?- Tôi đã đoán trước - Holmes vừa nói, vừa cười - Ta vẫn có thể tìm ra tro ở bếp nấu nước sưởi.- Điên sao.

Ai lại thiêu xương của một xác chết ngàn năm - Ma-sơn thắc mắc.- Đó là lý do chúng ta xuống đây - Holmes trả lời - Vì sự nghiên cứu của chúng tôi có thể kéo dài, tôi không cần giữ ông lại.

Nhưng chúng tôi chắc rằng chúng ta sẽ có giải đáp trước sáng mai.Khi Ma-sơn đi rồi, Holmes bắt đầu làm việc.

Trước tiên anh ấy khám nghiệm rất kỹ các hòm, từ chiếc hòm xưa nhất đến các hòm gần đây nhất.

Một giờ sau, anh đến bên chiếc hòm bằng chì ngay cửa vào hầmTôi nghe một tiếng la nhỏ, biểu hiện sự đắc chí của anh.

Với kính lúp, anh khám kỹ cái mép của nắp hòm nặng nề.

Anh rút trong túi một cái xà-beng nhỏ và nạy nó lên.

Nắp được giở lên với tiếng động mạnh, một phần bên trong hòm vừa để lộ thì có sự gián đoạn đột ngột.

Tiếng chân bước nhanh và nện mạnh xuống nhà mồ.

Một luồng ánh sáng xuống dần cầu thang.

Đi trước là một người đàn ông đồ sộ.

Người này xuống đứng trước cửa ra vào, thái độ hung tợn.

Ánh đèn lồng giơ lên, chiếu sáng khuôn mặt nghiêm nghị, râu ngạnh trê.

Ông ta nhìn quanh căn nhà mồ trước khi dừng mắt nhìn chúng tôi một cách ngạc nhiên.

ông hét to:- Mấy người là ai? Vào nhà tôi làm gì?Holmes không trả lời, ông ta tiến xuống hai bậc cấp, giơ cao cây gậy cầm nơi tay, la lớn:- Có nghe tôi hỏi không? Các người là ai? Vào đây làm gì!Rồi ông quơ gậy.

Thay vì rút lui để né tránh, Holmes tiến tới trước mặt ông ta:- Tôi cũng có một câu để hỏi ông, ngài Rô-be à- Holmes nói với giọng quả quyết - Ai đây? Sao bà ấy lại xuống đây?Holmes quay lại, lật hết cái nắp hòm sau lưng.

Nhờ ánh đèn, tôi thấy một xác chết gói gọn trong tấm vải trắng.

Nhà quý tộc bước lui một cách khập khiễng, dựa mình vào chiếc hòm đá.- Làm sao mấy ông biết được?Tiếp đó, cái bản chất hung tàn nổi dậy, ông nói tiếp:- Can dự gì đến mấy ông?- Tôi là Sherlock Holmes.

Cái tên này có lẽ ông đã nghe rồi.

Dù gì đi nữa thì nhiệm vụ của tôi cũng như của mọi người công dân tốt, là buột người khác tuân thủ pháp luật.

Theo tôi, ông có nhiều điều phải trả lời trước luật pháp.

Ngài Rô-be nhìn Holmes một cách giận dữ, nhưng trước thái độ bình tĩnh của bạn tôi nên sau cùng nhà quý tộc dịu giọng:- Tôi xin thề trước Chúa, thưa ông Holmes, tôi không có vi phạm pháp luật - ông ta nói - Thoạt nhìn thì là do tôi, tôi nhìn nhận là đúng.

Nhưng tôi không thể làm khác hơn.- Tôi hân hạnh đồng ý với ông.

Nhưng theo thiển ý thì các biện bạch của ông nên trình bày với cảnh sátNgài Rô-be vươn vai.- Vâng.

Nếu bắt buộc thì ra cảnh sát vậy.

Nhưng kính mời quý ông quá bộ vào nhà và tùy nghi phán xétMười lăm phút sau, chúng tôi có mặt đông đủ ở phòng trưng bày khí giới của lâu đài cổ kính.

Ngài Rô-be tạm vắng mặt một chốc.

Rồi, ông quay trở lại với hai người đi theo.

Người thứ nhất, là thiếu phụ trẻ trên chiếc xe ngựa.

Còn người kia là một kẻ lùn tịt, mặt chuột có vẻ lấm lét.

Cả hai đều ngạc nhiên vì rõ ràng là nhà quý tộc không có thời gian để giải thích với họ.Ngài Rô-be giới thiệu với chúng tôi:- Đây là ông bà Nô-lét.

Bà Nô-lét nhũ danh là Ê-van, là nữ bồi phòng tin cậy của chị tôi trong những năm qua.

Tôi đưa họ tới đãy vì họ là hai người hiếm hoi có thể xác nhận những điều tôi nói.- Có cần thiết lắm không, thưa ngài Rô-be.

Ngài có biết rằng ngài đang làm gì không.

- Lời đàn bà hỏi lớn.-Về phần tôi, tới phủ nhận mọi trách nhiệm - Người chồng nói.Ngài Rô-be nhìn y một cách miệt thị.- Tôi nhìn nhận mọi trách nhiệm - ông ta nói - Giờ đây, thưa ông Holmes, hãy nghe lời khai của tôi.

Một lời khai rất thành thật.

Các ông đã biết khá rõ về công việc làm ăn của tôi.

Quý ông đã biết rằng tôi tin tưởng vào cuộc đua quốc gia này.

Nếu tôi thắng, thì mọi sự êm ả.

Nếu tôi thua...!tôi cũng chả dám nghĩ đến.- Tôi hiểu hoàn cảnh của ông!- Tôi tùy thuộc vào chị tôi.

Nhưng chị tôi chỉ được hưởng hoa lợi trên lãnh địa này nếu còn Về phần tôi, tôi đã lọt vào nanh vuốt của bọn Do Thái.

Tôi biết rằng ngày nào chị tôi chết, bọn chủ nợ sẽ đổ xô đến như đàn kền kền để xiết đồ đạc.

Tất cả sẽ đi tong: chuồng ngựa, ngựa và tất cả.

Vậy mà, chị tôi chết cách nay tám ngày.- Ông không thông báo cho ai cả?- Thông báo sao được.

Sẽ tiêu tan cả.

Ngược lại, nếu tôi giấu nhẹm, tôi có cơ may thoát nạn.

Chồng của cô bồi phòng, người này đây sẽ giả làm chị tôi trong thời gian ngắn này.

Điều cốt yếu là mỗi ngày tái diễn cái màn bà ấy vẫn đi xe ngựa.

Bởi vì ngoài chị bồi phòng, có ai vào phòng bà ấy mà biết sự thực.

Bà ấy già cỗi, tàn rụi dần, ai cũng biết thế.- Chỉ có cảnh sát tư pháp mới kết luận được.- Y sĩ riêng của bà ấy sẵn lòng xác nhận.- Tạm nhận như vậy đi.

Rồi ông đã làm gì?- Đương nhiên là xác chết đâu có thể để sình tại nhà.

Ngay đêm đầu, ông Nô-lét và tôi cùng khiêng ra bỏ ở cái nhà dù cũ kỹ luôn đóng kín cửa, không ai ra vào.Khốn nỗi, con chó tinh khôn cứ bám sát chúng tôi, đứng trước cửa sủa hoài.

Tôi phải tống con chó đi và khiêng xác xuống hầm nhà mồ.

Tôi xin bảo đảm với ông Holmes rằng tôi chưa hề thất lễ, thất kính với chị tôi.

Tôi cảm thấy an tâm trước linh hồn người chết.- Lối xử sự của ông không thể tha thứ đượcNhà quý tộc lắc đầu một cách bực dọcLàm lễ cầu hồn là dễ thôi.

Nếu ông ở hoàn cảnh tôi có lẽ ông sẽ nghĩ khác.

Tôi không thể khoanh tay nhìn tất cả hy vọng và dự án của tôi sụp đổ.

Tôi vững tin rằng chị tôi sẽ được an nghỉ đàng hoàng nếu xác được đặt trong cái hòm của tổ tiên.

Chúng tôi khui một cái hòm cũ, lấy xương cốt cũ ra, đặt xác chị tôi vào đó.

Nô-lét và tôi đem xương cốt của tổ tiên về lâu đài, đem thiêu dưới bếp nước.

Đó là câu chuyện của tôi.Holmes lặng t một hồi.- Trong lời tường thuật của ông, có một điểm còn lù mù.

Cái đánh cuộc của ông hay cái hy vọng của ông về tương lai vẫn còn nguyên vẹn, cho dù các chủ nợ có đến tịch biên tài sản?- Con người cũng sẽ bị tịch biên.

Cái đánh cuộc của tôi có nghĩa lý gì đối với họ? Tôi tin chắc chắn là họ không đem con Hoàng Tử ra dự cuộc đua.

Người chủ nợ chính của tôi lại là kẻ thù tệ hại, một thằng ăn cướp táng tận lương tâm mà tôi đã quất roi da vào mặt nó.

Ông phải đồng ý với tôi rằng nó thù tôi đến chết.- Thôi được, ngài Rô-be - Holmes vừa đứng dậy, vừa nói - Đương nhiên, nội vụ phải được trình báo cho cảnh sát.

Tôi phải cho cảnh sát hiểu rõ vấn đề.

Tôi đã làm rồi.- Còn lối xử sự cá nhân của ông có hợp với đạo lý hay không, tôi không có quyền phán đoán.

Watson à, đã nửa đêm rồi, chúng ta phải về thôi!Câu chuyện kỳ quái này lại có một kết cục tươi sáng.

Con Hoàng Tử đoạt giải nhất tại cuộc đua quốc gia.Chủ nó lãnh được 80 ngàn bảng Anh.

Các chủ nợ hết lo lắng và ngài Rô-be còn dư tiền để gây dựng lại cuộc đờiCảnh sát và tòa án cứu xét một cách khoan dung các hành vi sai trái của ngài.

Sau khi bị khiển trách vì khai tử trễ cái chết của người chị, nhà quý tộc may mắn kia chắc chắn sẽ kết thúc phần cuối cuộc đời trong danh dự, xứng đáng với tên tuổi của dòng họHết..